ДьөгүөрСахалыы тылдьыт

Перевод с якутского

от-мас

аат тыл

Нууччалыы растительность, растительный мир

English vegetation

1 аат тыл #

Үүнээйи (от уонна мас үүнээйилэр барылара холбуу ылыллыбыта)

Нууччалыы Растительность, растительный мир

  • Көтөргө-сүүрэргэ, окко-маска кыһын ойуур ордук наадалаах, кыһыҥҥы ойуур - халыҥ хахха, күүстээх көмүскэл, сылаас дьиэ-уот.
    Амма Аччыгыйа
  • Өлүөнэ мууһун эстиитэ, От-мас тиллэн кэлиитэ, Кэрэ, күндү сэгэрбин Кэтэспитим, кэлбэтэҕиҥ
    Эллэй

2 аат тыл #

Кыһын сүөһүгэ сиэтэр от, уокка оттор мас

Нууччалыы Сено и дрова

  • Уһун кыһын Оттор уотун буллара, Отут-сүүрбэ ынаҕар Отун-маһын тиэйтэрэ, Ииһин, дьиэтин көрдөрө - Ииппит кыыһын, күтүөтүн Ыаллыы-ыкса нэһилиэктэн Ыҥыртаран аҕалбыта.
    Күннүк Уурастыырап
  • Кыһынын эмиэ бааһынанан дьарыктанар мэхэнисээтэр аҕыйах, үгүс өттүлэрэ от-мас тиэйиититтэн орпоттор
    П. Егоров

3 этии #

Окко-маска иҥнэр буол - төбөҕүнэн ыалдьан (иирэн) тугу да өйдөөбөт-билбэт буол Бахсы тойоно Дьэллэҥэй кинээс -- тиһэҕэр тиийэн, баһынан иирэн, окко-маска иҥнэр буолан хаалар. Саха фольк. Окко-маска умньаммат акаары - олус акаары, олус оттомо суох. Θ Набитый дурак.

Нууччалыы Сходить с ума

Этиилэр

Окко-маска умньаммат мэник

олус мэник, наһаа тэбэнэттээх, оттомо суох.

Отчаянный шалун, сорванец.

  • Мин эйигин урут, окко-маска умньаммат мэник уолчаан буоллаҕа дии саныырым, сураххыттан истэн, онтукам сыыһа эбит.
    Н. Заболоцкай
  • Оттон-мастан туттан (тардыһан) сылдьар кэпс. - нэһиилэ сылдьар, атаҕар нэһиилэ уйуттан турар. Еле держаться на ногах, еле ходить (настолько ослабеть после болезни). Оҕонньорбут ыалдьан баран, саҥа туран эрэр. Билигин даҕаны оттон-мастан туттан сылдьар. ГНС СТСДТ. Оту-маһы кытта туһун (тутан көр) - күөгэйэр күҥҥэр сырыт. Быть в расцвете сил. Оту-маһы кытта тустар Омуннаах эдэр сааспар Кэллим эмиэ эргиллэн Киэҥ төгүрүк алааспар. НАГ АБС. Отун-маһын бэлиэтээтэ - саһар, өлбөөр, хагдарый; хат (от-мас туһунан). Блекнуть, желтеть; засыхать (о растительности) (букв. ветер поставил свои знаки на растительность). Отун-маһын бэлиэтээн, күһүн кэлэн иһэрэ биллибит

«О» буукуба