ДьөгүөрСахалыы тылдьыт

Перевод с якутского

сиксик

аат тыл

Нууччалыы видимая граница неба и земной или водной поверхности, горизонт

Ис хоһооно · 6

1 аат тыл #

Халлаан сир уонна уу ньуурун кытта силбэһэн көстөр ыпсыыта

Нууччалыы Видимая граница неба и земной или водной поверхности, горизонт

  • Ыраах иһэр борохуоттар буруолара маҥнай уу-халлаан силбэһэн көстөр сиксиктэригэр синньигэс тимир тоһоҕо курдук өрө тыргыллан көстөллөр.
    Амма Аччыгыйа
  • Ханна эрэ ыраах халлаан сиксигэ сиргэ тиийэ силбэһиэр диэри бара турар. Сэмээр Баһылай. Улуу Туймаада саҕахтара сир-халлаан сиксигэр күөх тумарык буолан силбэһэр киэҥ нэлэмэн хочолоругар сандал саас сатыылаата
    Кыым

2 аат тыл #

Алаас сыыра хонуутун кытта ыпсар миэстэтэ

Нууччалыы Края поляны, аласа на стыке с какой-л. возвышенностью, угол земли

  • Алаас сиксиктэрэ араас өҥнөөх сир симэҕэ отунан киэргэнэллэр.
    Амма Аччыгыйа
  • Сир-дойду ньуура, сиксигэ сиккиэр салгынтан араас эгэлгэ өҥүнэн арылыйа оонньуо
    Кыым

3 аат тыл #

Туох эмэ (хол., иһит) ойоҕоһо түгэҕин кытта ыпсыһар кырыыта

Нууччалыы Край, линия соединения боковины и нижнего основания чего-л. (напр., посуды)

  • Сир сидьиҥ үөнэ Чэҥэрикээн кутуйах [чабычаҕы] Сиксигин сирийэ кэбийдэ.
    Саха фольк
  • Уйбаан уһааты иҥнэри анньан баран, сиксигинэн төкүнүтэн умуһах тахсыы аанын аттыгар аҕалбыт. Саха сэһ. 197

4 аат тыл #

Чапчааһыннары иһит үөһээ айаҕынааҕы кытыытыгар уонна сиксигэр тигэллэр. ПСН УТС

5 аат тыл #

Туох эмэ саамай түгэҕэ, түгэх кырыыта

Нууччалыы Самый дальний угол, край чего-л

  • Муус Кудулу Далай сиксиктэригэр, иччитэх арыыларыгар -- таба аһылыга дэлэйдик үүнэрэ.
    Далан
  • Дьон мунньахтыыр саалаҕа тоҕо сууллан киирэн -- лаһыгыраччы олорунан кэбистилэр. Саала да киэҥ. Сиксигэ да харааран көстүбэтэ.
    В. Титов
  • Кэбиһиилээх оттору хайдах да үчүгэйдик тиэйбитиҥ иһин, сир оҥхойугар, кэбиһии сиксигэр хайаан да от түгэҕэ ордор
    Кыым

6 этии #

Нууччалыы Дальние края; край земли, окраина

  • Сир сиксигэ - ыраах, кытыы сир; сир улаҕата Манна, сэрииттэн ыраах, сир сиксигэр даҕаны, ас-таҥас адьас кэмчитийбитэ.
    М. Ефимов
  • Миэхэ тиийдэххинэ, хайа наада эмкин сир-халлаан сиксигиттэн даҕаны булуохпут.
    С. Федотов
  • Сири сиксигинэн (халлааны улаҕатынан) - киэҥ сири арҕар, ырааҕынан эҥис. Θ Охватывать, достигать самых крайних точек земли, самых дальних краёв. Дьөгүөрсэ Тырынкаайап сири сиксигинэн, халлааны улаҕатынан эргийэн кэллим диирэ.
    Н. Якутскай
Өссө холобурдар (3)
  • Сэһэнэ сири-халлааны сиксигинэн эргийэр, аан дойдуну арҕарар. Софр. Данилов. Итиэннэ дьэ чэйдии олорон, сири сиксигинэн, халлааны улаҕатынан сэһэргэһии буолар.
    И. Данилов
  • Кылааннаах туһа диэн сири сиксигинэн эргийэрбит.
    ХС
  • Ср. монг. шигшиг ‘плен’

«С» буукуба