Перевод с якутского
сырҕан
аат тыл, даҕааһын
Нууччалыы долго не заживающая застарелая рана
Ис хоһооно · 5
1 аат тыл #
Хастанан кэлэ турар, оһон биэрбэт эргэ баас
Нууччалыы Долго не заживающая застарелая рана
Ат сырҕана ньылбырыйбыт. Хайа, нокоо, сырҕаҥҥын тарбатаайаҕын (өс ном.). Сырҕаннаах сырҕанын хастаама (өс хоһ.)
2 аат тыл #
Оспот аһыы
Нууччалыы Незаживающая душевная рана
Өллөрбүн көҥсүүм! Сырыттарбын сырҕаным! Быдан бырастыыларыҥ, биэбэйдэриэм!
Суорун ОмоллоонОл былыр-былыргыттан биһиги нэһилиэк сиһэ буолбут сырҕан баай Доҕойук Ньукулай диэн киһи мааны оҕото. И. Федосеев Биир түүн миигин сырҕан эһэ хаайан, аарыма улахан хатыҥҥа ыттан хоммутум. И. Сосин
Өссө холобурдар (2)
Хорсун буойун Кенигсберг туһаайыытынан сырҕан өстөөҕү букатыннаахтык тобоҕолуур кимиигэ турсубута. А. Данилов ҮСр. казах. сыркат, каракалп. сыркау, башк. сырхау, кум. сыркъав ‘хворь, болезнь’, монг. ширха, бур. шарха ‘рана’
3 аат тыл #
харыс. т. Эһэ
Нууччалыы Медведь. Ол сырҕаннар киэптэрэ-таһаалара да ураты, соҕотох тириилэрин устатын кэмнээн көрдөххө, тоҕус уллуҥахтан итэҕэһэ суох буолар эбит. Н. Заболоцкай. [Эһэттэн] куттанабыт, саллабыт, аатын быһа эппэппит, ытыктыыбыт, сүгүрүйэбит, өйүн сөҕөбүт. Арбаҕас, арҕахтаах, сырҕан, тыатааҕы, тыа оҕонньоро, хардааччы эҥин диибит кинини. Багдарыын Сүлбэ
4 даҕааһын #
суолт. Ордук киҥнээх, уордаах, ордук адьырҕа
Нууччалыы Свирепый, лютый, озлобленный
5 этии #
Этиилэр
Сырҕан баас көр баас
Тапталтан, таптал уодаһыныттан Сүрэҕим сырҕан баастаммыта. Сүрэҕим хаанынан ытаабыта. И. Федосеев Дириҥ сырҕан бааһы бэтэринээрдэр эмтииллэр. СИиТ. Ынах тириитигэр ханнык даҕаны сырҕан бааһа, иһиитэ суох, эмиийдэрэ хайыта барбатах буолуохтаах. ДьСИи. Ср. эвенк. сирган-ми ‘отощать (о медведе после спячки)’, телеут. чаарҕа, алт. чаарҕы ‘свирепый, неукротимый, ярый’