Перевод с якутского
сытыы
даҕааһын, аат
Нууччалыы острый
English sharp
Ис хоһооно · 10
1 даҕааһын #
даҕ
Бырдьай, иннигэр талаҕы чохчолоон олорон, саха ууһа охсубут үөстээх сытыы баҕайы быһаҕынан кыһа-кыһа чааркаан оҥортуур.
КүндэСытыы биилээх баһымньыларынан ыарҕа төрдүлэрин, тыс үтүлүк саҕаны, быһыта дайбаан тэллэҥнэппитинэн бардылар. М. Доҕордуурап Ити айылаах сытыы сүгэ ас гыныа үһү дуо, сип-синньигэс, бэйэтэ да ааһан-туоран эбии синньээбит моой туоматын Н. Заболоцкай
Өссө холобурдар (4)
Ордук уһуктаах. Θ Суживающийся к концу, остроконечный, клиновидный. Бэҕэһээ бу моонньубун хайа тардан кэбистэ. Тыҥыраҕа сытыыта диэн... тииҥ оҕотун киэнин курдук. Амма Аччыгыйа Ыт сытыы аһыыларынан Түүлээх Уллуҥах муос такымыгар түспүтэ.
Суорун ОмоллоонБэҕэһээ Боотур өстөөҕүн сытыы муоһунан ойоҕоско түбэһиннэрэн, дьиэ сабараанньатын үрдүнэн түһэрбит этэ. Н. Заболоцкай Сытыы үөрбэ атырдьаҕынан бугулу анньан ылаҕын Т. Сметанин
2 даҕааһын #
Үчүгэй биилээх, үчүгэйдик хотор, быһар
Нууччалыы Острый, отточенный, хорошо режущий, колющий
3 даҕааһын #
Күүстээх, киһини ордук хотор, кыаҕын баһыйар (тыал, ыарыы)
Нууччалыы Резкий, пронизывающий насквозь (ветер), сильно выраженный, острый (болезнь)
Хаар түспүтэ. Арыт сытыы тыал үрэрэ. И. Сосин Сытыы чыпчархайынан быһыта охсордуу тыал үрэр. А. Сыромятникова Сотору-сотору сабыта көтөр сытыы, сыстыганнаах ыарыылар эпидемиялара элбэх дьон олоҕун уоттуу салаан ааһаллара ППА СЭЫа
Өссө холобурдар (5)
Уохтаах, киһиэхэ ордук биллимтиэ, киһи сүрэҕэ чаалыйар. Θ Сильно действующий на вкус и обоняние, острый. Эриэхэ үүммүт дьылыгар эһэ бэркэ уойар. Оннук эһэ сыата сугуҥҥа уойбут эһэ сыатынааҕар ордук сытыы, ууллаҕас буолар. В. Миронов Хайах көбүөртэн, чохоонтон уратыта аһыы буолар, көбүөр курдук сииргэ сытыы буолбатах. ТИИ ЭОСА. Ольга Павловна бааҥкаҕа истиэп эрбэһинин туруорбута. Сытыы сыт хоһу тунуйбута. Ю. Чертов (тылб.) Хатан, киһи мэйиитигэр хатанар. Θ Пронзительный, резкий (звук). Ол сытыы тыаһа эрдэттэн кини мэйиитигэр тахсарга дылы гынна, куйахата күүрбэхтээтэ. Амма Аччыгыйа Эмискэччи ойоҕоһугар сытыы тыас сирилээтэ, соһуйан кылана түстэ. Т. Сметанин "Чугаспыт ээ мантан, киһи аҕыйахта үктэнэн тиийэр", – Маша сылыбырас сытыы саҥатынан сып гыннарда В. Яковлев
4 даҕааһын #
Кыраҕы, булугас, сэргэх (өй, харах)
Нууччалыы Проницательный, хорошо воспринимающий, острый (ум, глаз)
Маабыра эмээхсин түөрт муннуктаах муус маҥан, кэтит сирэйдээх, муру-мултугур муруннаах, сүүһүн анныттан өрүтэ сиэлийтэлээбит, сытыы харахтардаах. Амма Аччыгыйа Маратик уруккуттан быһа этэн кэбиһэр сытыы өйдөөх уол этэ. А. Сыромятникова Онон бу уус тыл, сытыы өй, хайа да ырыаһыт, кэпсээнньит киэнэ талаанын улахан өттө буолуохтаах. Эрилик Эристиин
Өссө холобурдар (1)
Дьолбутугар, мин сытыы харахтаах буоламмын, чугас киэҥ маар баарыгар тоҥустар дьиэлэрэ (ураһалара) туралларын көрө биэрбитим ХС
5 даҕааһын #
Ордук сэтэлээх, хотоойу (киһи тылын, саҥатын этэргэ)
Нууччалыы Острый, выразительный, сочный (язык, речь)
Уоллаах эмээхсин эрэ күлбэттэр, кинилэр оҕустарын аһынан киллэрэри дуу, өһүөннээн тоҥоро түһэри дуу мөккүһэн, эйэҕэс сытыы тылларынан күрэстэһэ оонньууллар. Амма Аччыгыйа Биһигиттэн саамай сытыы тыллаахпыт Таня Павлова тыл кыбытта. Софр. Данилов. Сытыы тыллаах-өстөөх, өйдөөх баҕайы кырдьаҕас эбит! С. Дадаскинов Сыыспат, табыгас (хол., буулдьа). Θ Меткий, сразящий наповал (напр., пуля). Сытыы буулдьа табарын, сыыйыы ыстыык анньарын! Эдэр байыас хорсунун, Эрчим илии охсорун! И. Чаҕылҕан
Өссө холобурдар (1)
Кэпсээбитэ сэрии Суоһун-суодалын, Буулдьа сытыытын, Сүрэх мөхсүүтүн, Хаан оонньооһунун В. Яковлев
6 даҕааһын #
Тугу эмэ быһаарарга ордук кыайыылаах, чобуо, дьорҕоот
Нууччалыы Находчивый, бойкий, шустрый
Сытыы кыыс биһигини "тыла суох" ыыталыырыттан кини күлэрин туттуна сатыы олорор. Амма Аччыгыйа Онно, кини оннугар атын сытыы соҕус киһи эбитэ буоллар, Кириллов ньүдьү-балайын саралыы тардыа этэ.
Н. ЛугиновЭдэр киһи сытыы, хоодуот, хорсун буолуохтаах. Н. Габышев
Өссө холобурдар (1)
"Кэскил, арыый тыллаах-өстөөх сытыы киһи, эн баран аҕал", - бүтэһиктээх быһаарыы итинник этэ
Г. Колесов
7 даҕааһын #
Атаҕынан сыыдам, быһый
Нууччалыы Резвый, быстрый на ноги, спорый, проворный
"Кууһума эдэр эрдэҕинэ сүүрүк, кылыыһыт, сытыы киһи этэ, тоҥуу хаарга сылгыны ойутар диэн баар дуо", - диэн тыллаһара. Н. Павлов [Т. Сметанин] сытыытын, кытыгыраһын иһин төрөппүттэрэ таптаан "Быһыйа" диэн ааттаабыттара. КНЗ ТС. Чаппа уола Мэхээлэ -- уурбут-туппут курдук дьоҕус быһыылаах-тутуулаах, сытыы сымса киһи ХС
8 даҕааһын #
Эйэлэспэт мөккүөрдээх, хабыр, быһымах (охсуһуу)
Нууччалыы Непримиримый, беспощадный (борьба, критика)
Чахчы сытыы киирсиини кэтэһэн, көрөөччүлэр сирэйдэрэ сэргэхсийдэ.
Н. ЛугиновЭрилик Эристиин бары айымньылара сытыы кылаассабай ис хоһоонноох буолааччылар. Н. Тобуруокап Оройуон хаһыатыгар Уһун алаас отчуттарын туһунан сытыы кириитикэлээх ыстатыйа уонна хаартыскалаах сэмэлээһин бэчээттэнэр В. Ойуурускай
9 даҕааһын #
Олус чаҕылхай, олус сырдык
Нууччалыы Яркий, режущий глаза
Сир кырса кэнчээрилээн, былдьаһыктаах, кэлэн иһэр күһүҥҥү хаһыҥнаах аргыар кыайбатар курдук диэххэ айылаах, сытыы күөҕүнэн чэлгийэн эрэр эбит.
П. ОйуунускайКүн уотун сытыы иннэтэ Күрдьүгү тэһитэ кэйдэ. Баал Хабырыыс Сытыы чаҕылҕан ат иннигэр курбуулаан ылла А. Сыромятникова
10 этии #
сыт диэнтэн хай. аата. Утуйуу кэмин сөпкө тутуһуу, атыннык эттэххэ, кэмигэр сытыы уонна туруу олус улахан суолталаах. ЛЛА ЧЧОИ. Чааһынан үлэлиир, онтон - сынньалаҥ, атаҕы өрө тэбэн сытыы. ХС Тимир эриэлсэлэри кууһан сытыыны уонна төбөнү ыспаалаларга кырбааһыны таҥара кимиэхэ да тиксэрбэтин. Ч. Айтматов (тылб.)
Этиилэр
Сытыы муннук көр муннук
Сыппах муннукта оҥоруҥ уонна кинини аҥаардааҥ. М сытыы муннукта оҥоруҥ уонна МР биссектрисатын тутуҥ. ВНЯ М- 4. Өскөтүн үс муннук биир муннуга көнө эбэтэр сыппах буоллаҕына, оччоҕо атын икки муннуктара сытыылар. КАП Г. Ср ДТС йити, йитиг, тув. чидиг ‘острый’