Перевод с якутского
тыйыс
даҕааһын
Нууччалыы сильный; прочный
English strong, durable
Ис хоһооно · 10
1 даҕааһын #
Нууччалыы сильный; прочный
English strong, durable
тыйыс өтүү крепкая верёвкаa strong rope тыйыс таҥас прочная тканьdurable fabric
2 даҕааһын #
Нууччалыы строгий
English strict
кини тыйыс көрүҥнээх он выглядит строгоhe looks strict
3 даҕааһын #
Нууччалыы жадный; скупой
English greedy, miserly, stingy
тыйыс киһи жадный человекa greedy person
4 даҕааһын #
Нууччалыы твёрдый; жёсткий; суровый
English hard, tough, harsh
тыйыс климат суровый климатa harsh climate сэрии тыйыс дьыллара суровые годы войныthe hard years of the war
5 даҕааһын #
даҕ
Дьоннор тыйыс да буолар эбиттэр! "Аата, тоҕо сүрэй!" – диэн Ылдьаа дьон санаата тыйыһыттан, аһыныгаһа суоҕуттан сөҕө олордо Н. Заболоцкай Тоҥуй, хаҕыс, тымныы (хол., сыһыан). Θ Холодный, чёрствый, неприязненный (отношение). Баһылай тыйыс сыһыантан соһуйан, оройго бэрдэрбиттии ходьох гынан далбааран ылла. У. Ойуур
Өссө холобурдар (1)
Киэҥ харахтара тыйыс, тымныы өҥүнэн килэбэчистилэр ХС
6 даҕааһын #
Аһыныгаһа суох, аһынары билбэт, муус сүрэхтээх (киһини этэргэ)
Нууччалыы Безжалостный, жестокосердный, бессердечный (о человеке)
7 даҕааһын #
Кытаанах, хаҕыс, санаабытын уларыппат (киһи санаатын, майгытын туһунан этэргэ)
Нууччалыы Жёсткий, суровый, непоколебимый (о характере человека). [Мэхээлэ:] Аҕаа, мин эйигин ити курдук тыйыс, кытаанах буолуо дии санаабат этим ээ
Тыйыс саха саҥарбата, Тымныытык мичээрдээтэ, Тииһин эрэ хабырынаат, Хааннааҕынан силлээтэ. И. Гоголев – Ааттаммат кыыл дуо? – диэн истэ-истэ, уҥуохтара салҕалаабыт дьоннор, билигин адьырҕа кыыл кистэлэҥнээх күүһүн утары барар биир тыйыс санааны ылыммыттара тас да бодолоруттан биллэр этэ Л. Попов Кытаанах, дьэбир (киһи тас көрүҥүн этэргэ). Θ Строгий, суровый (о внешности человека). [Ньургустай удаҕан – Куруубай хааннаах Кулун Куллустуурга:] О-ой, дуҕа-ар, хааныҥ-сииниҥ тоҕо тыйыһай, хараҕыҥ-сырайыҥ тоҕо хатыылааҕай? ПЭК ОНЛЯ III. Кырдьаҕастар кини тыйыс сэбэрэтиттэн толлон эмиэ саҥарбатылар. И. Гоголев
Өссө холобурдар (1)
Кини тыйыс сэбэрэтин Хараҕа сырдатара, Олоҕун уордаах иэйиитин Сүрэҕэ сымнатара С. Данилов
8 даҕааһын #
Кытаанах, ыар, суоһумар (хол., дьылҕа, оҥоһуу)
Нууччалыы Жестокий, безжалостный, беспощадный (напр., судьба, рок)
Уол оҕо оҥоһуута Тыйыс буолар куолута. С. Тарасов [Кубалар] Кыһыйаннар, айманаллар – Көппөт тыйыс аналтан, Уонна кистээн ытаһаллар, Уолҕамчы, ыар санааттан. И. Федосеев Кырдьар сааһыгар маннык тыйыс дьылҕа көһүтэрин өйүгэр да оҕустарбатах буолуохтаах Сэмээр Баһылай
Өссө холобурдар (3)
Элбэх эрэйдээх, сордоох-муҥнаах (үйэ, кэм туһунан этэргэ). Θ Несчастный, полный страданий; суровый, бедственный, гибельный (о времени, эпохе). Сиритэ ытыллыбыт Бойобуой знамябыт, Чэбдик тыалга тэлибирээ, Эн биһиэхэ кэпсээ, кэпсээ Буорах аһыы сыттаах дуолан, Тыйыс ааспыт кэм туһунан. И. Гоголев Ол тыйыс кэмнэргэ ол оҕотук кыысчаан Дьон муҥун, эрэйин чэпчэтэри сатыыра. М. Ефимов Олоххо табыллыбатах, Ылдьаа курдук, батталга-хараҥаҕа самнары баттатан, хаары-тибиини кэстэрэ сатаабыт былыргы тыйыс, күтүр үйэҕэ кэмнээх эбитэ буолуо дуо? Н. Заболоцкай
9 даҕааһын #
Олорорго кытаанах, ыарахан усулуобуйалаах (килиимэт туһунан этэргэ)
Нууччалыы Суровый, неблагоприятный для жизни (о климатических условиях)
Бу үлүгэрдээх тыйыс, хаҕыс айылҕалаах хотугу сири, ханныгын да иһин, куһаҕана суох норуот баһылаабыт, олох уотун сириэдиппит буолуохтаах. И. Федосеев Саха сирин килиимэтин тыйыс усулуобуйатыгар сүөһү кыстыгын тэрийии ураты боччумнаах миэстэни ылар. ТВН ФБНь. Саха өрөспүүбүлүкэтин тыйыс айылҕатыгар, тоҥ буоругар эҥин эгэлгэ отонноох култууралары үүннэриэххэ сөп ЧМА МУХСҮү
10 даҕааһын #
Кытаанах, чиҥ, бөҕө (хол., тирии туһунан этэргэ)
Нууччалыы Прочный, плотный, крепкий (напр., о коже). [Ньургун Боотур] үс хос үрүҥ көмүс куйаҕы кэтэн кэбистэ, алта хос дьапталҕа сарыы тыйыһын мунньан оҥорбут сону, дыгдатчы кэтэн кэбистэ
Ньургун Боотур. Сарыы тыйыһыттан, саары килбэлдьигэһиттэн бэйэбэр сөрү-сөп сону, ыстааны, этэрбэһи кэтэрим. Болот Боотур Буолуоҕа тугу да тулуппат кыахтаах, Буолуоҕа барыны сатыыр маастар; Ханнык да хатан киниэхэ самныаҕа, Тыйыс да ыстаал сымныаҕа. С. Зверев Ср. алт. тыгыш ʽтесный, тугой, плотный, крепкийʼ