Перевод с якутского
умулун
туохтуур
Нууччалыы перестать гореть, погаснуть, потухнуть
Ис хоһооно · 8
1 туохтуур #
Умайан бүт, тохтоо (уот туһунан)
Нууччалыы Перестать гореть, погаснуть, потухнуть (об огне)
Хоруо буолбут хардаҕас Умуллаары тыһырҕаата. Күннүк Уурастыырап Кинилэр [Огдооччуйалаах Болот] ол курдук иккиэйэҕин умуллан эрэр көмүлүөк оһох иннигэр олорбохтоотулар. Н. Заболоцкай Оҕонньор умуллан хаалбыт хамсатын, сототугар "топ-топ" охсубута И. Федосеев
Өссө холобурдар (2)
Умайан, сырдатан бүт, сабылын, араарылын (элэктэриичистибэ уотун этэргэ). Θ Перестать гореть, светить, выключиться, погаснуть (об электрическом свете). Элэктэриичистибэ уота умуллан, им балай буола түһэр. Амма Аччыгыйа Саала уота умулларын кытта муусука тыаһа дьүрүһүйэ түһэр уонна кыһыл баархат быыс аргыый арыллан барар
Суорун Омоллоон
2 туохтуур #
Сырдаан, сардаҥаран бүт, тохтоо (хол., сырдык уота, халлаан эттиктэрин сырдыгын туһунан)
Нууччалыы Потемнеть, перестать сверкать, излучать свет (о светящихся небесных телах, закате дня)
Холкуос моториһа Баанча, киирбит күн өссө да умуллубатах сардаҥатын түөһүгэр кытыаһыннара сытар уу-чуумпу үрэҕи тэлэ тыыран, айаннаан курулата турда. Л. Попов Тиэтэйиий, айаннаан сохсоруй, Айанныы сылдьаҥҥын эн Көрүс күн кылбайа тахсарын, Саһарҕа умулларын. Э. Эртюков Түүн ракеталар өрө көтөн тахсан сырдаппахтыы түһээт, умуллан тохтоллор Т. Сметанин
3 туохтуур #
Үлэлии туран тохтоон хаал (тиэхиньикэни этэргэ)
Нууччалыы Прекратить работать, заглохнуть (о какой-л. технике). [Тырахтарыыс:] Онтон адьас да умуллан хаалла
Двигательбин хаһыстым. Бэркэ эрэйдэнэн оҥордум. ХС Мөҕүстүм да булбатым. Сатаатахха, 24-тээх күлүүһүм суох буолан биэрдэ. Эмискэ дабааҥҥа умулунна. ҮА. Биир массыына кэбиинэтигэр диэри муустаах ууга тимирэн умуллан хаалбыт. А. Кривошапкин (тылб.)
4 туохтуур #
Улам мөлтөөн, аҕыйаан, сыппаан бар (тыас-уус, көр-нар, үлэ тэтимин туһунан)
Нууччалыы Затихать, замирать, прекращаться (о звуках, шуме, об интенсивности какой-л. деятельности)
Бары тугу эмэ саҥара сатыыллар да, ол саҥалара кэпсэтии буола кэҥээн-уһаан барбат, утары уоста, умулла турар. Амма Аччыгыйа Тиэргэн тыаһа-ууһа, киэһээҥҥи көрө-нара умуллан барда. М. Доҕордуурап Ханнык эрэ хампаанньа кэнниттэн агитационнай-маассабай үлэ умуллан, уҕараан хаалыытын инникитин таһаарымыахха ХС
5 туохтуур #
Уҕараа, кэҕин, суох буол (саҕыллан эрэр санаа, иэйии туһунан)
Нууччалыы Ослабевать, терять силы; исчезать (о чувствах, порывах)
Ол кэриэтин, ыра баҕам уота умуллубатаҕына, хандьыдаат буоларга охсуһуом. Р. Баҕатаайыскай Саҥа дьыл эйиэхэ уонна киниэхэ саҥа эрэли үөскэтэр, эһиги умуллубат уоттаах тапталгытын күөдьүтэр. Т. Сметанин Саҥа экскаваторщик дууһатыгар айымньылаах үлэ умуллубат уота умайара И. Данилов
6 туохтуур #
ан эмэ хомойон, санааҥ түһэн, курус гын, арбы-сарбы буол
Нууччалыы Расстроившись, измениться в лице, сникнуть
Глафира, таҥара кийиитинии, халлаан күөҕэ харахтарыгар умайбыт кыымнар умуллан хааллылар. Л. Попов Халытар Хабырыыс ах барда, сирэйэ-хараҕа умуллан хаалла. И. Никифоров Суругун бүтүүтүгэр чугаһаан истэҕин аайы саннылара аллараа санньыһан, кыыспыт иэдэстэрэ улам умуллан бараллара. Ч. Айтматов (тылб.)
7 туохтуур #
Күн сириттэн мат, суох буол, өл
Нууччалыы Умереть, погибнуть
Кини, Модун ыарыы бохсон, Тымырын хаан тымныйбыта, Одун өлүү охсон, Уоттаах сүрэҕэ умуллубута. Күннүк Уурастыырап Украина отугар охтоммун Умуллан хааллахпына даҕаны, Оҕом оҕотун оҕотугар Уйгу олоҕу аҕалан Көмүс туораах буоламмын Көрсөр күннээх буолуоҕум. П. Тулааһынап Туох аһатыыта кэлиэй! Суолтатыгар эрэ буоллаҕа. Тыыннаах тиэрдээри эрэ Москваҕа эрэ тиэрдибиттэрэ, онно умуллан хаалбыта диир этилэр. Л. Толстой (тылб.)
8 этии #
Нууччалыы Блёкнуть, угасать (об искорках в глазах)
Этиилэр
Буруолара умулунна
буруота сабылынна диэн курдук көр буруо.
Сураҕа түҥүрүгэр Өндүрүйээҥҥэ биэрбит үһү. Бэйэбин, тулаайахтарбын буора суох ыһан, буруобут умуллан, кумалааҥҥа барар күммүт кэллэ. М. Доҕордуурап Биһиги торҕо буруобут умуллубатын, өссө тэнийэн унаарыйдын! ИИФ УоУоО. Сибилигин аҕай тырымныы дайар оҕом, күн анныгар көрбөтөх күндү доҕорум умсубуттара. Онон буруом умуллубута, күнүм хараарбыта. ХС
Уота-күөһэ умуллубут
1) дьүһүнэ өлбөөдүйбүт, хараҕын уота өспүт Үөрэн дьиримнэспит харахтарын уота-күөһэ умуллан тымныйан, дьэбидийэн кэллилэр. Софр. Данилов; 2) санаата түһэн кута-сүрэ тостон сылдьар.
Быть в подавленном состоянии.
Ырыа Ылдьаана сордоох ходуһаҕа таҕыстар эрэ сирэйэ-хараҕа суула көһөн, уота-күөһэ умуллан аат-харата сүөдэҥниирэ.
Н. ЛугиновКини урут тыаҕа тахса сылдьыбыт этэ, онон бастаан утаа уота-күөһэ умуллан, дьон этэрин хоту сылдьыбыта. П. Аввакумов
Өссө холобурдар (1)
Оҕонньор эмээхсинигэр уота-күөһэ умуллан, сүргэтэ тостон тиийдэ. ХС
Уота умулунна
алаһа дьиэтин уота сүттэ, суох буолла; дьиэ кэргэнтэн биир да киһи хаалбата.
Не стало его очага; умер последний человек в семье.
Урааҥхай саханы Үөһэттэн-аллараттан Үлтү тэпсибиттэр, Аал уота умуллубут, Алаһа дьиэтэ алдьаммыт.
П. ОйуунускайАлаһалыын сабылынным, Аал уоттуун умулуннум, Ардах-сирдэх астанным, Атах сыгынньах сыбдыйдым. Эллэй