Перевод с якутского
уһаа
туохтуур, аат тыл
Нууччалыы становиться длиннее, удлиняться
Ис хоһооно · 7
1 туохтуур #
Уруккугунааҕар устаҕынан ул аат
Нууччалыы Становиться длиннее, удлиняться
Саҥа уһаан эрэр күөх от, оҕус тыынарын абааһы көрөн аһарар курдук, үрэл-үрэл гынан биэрэр. Күннүк Уурастыырап Сыарҕа суола быыстала суох сыыйыллан, уһаан истэ. М. Доҕордуурап Онно күөх да күөх иирэлэр Уһуу, нуоҕайа үүнэллэр. Итиэннэ ырыа чыычаахтар Эргиччи өрүү элбэхтэр И. Эртюков
Өссө холобурдар (1)
Биир дорҕоонунан эбиллэн биэр (аһаҕас дорҕоону этэргэ). Θ Удлиняться (о гласном звуке). Аһаҕас дорҕоон уһаатаҕына, тыл суолтата уларыйар эбит диэн түмүккэ кэлэллэр. КИИ МКТТҮө. Аһаҕас дорҕоон уһаатаҕына уонна дьуптуонунан солбуйдахха, олох атын тыллар тахсаллар КИИ СТ-
2 туохтуур #
Уһуннук, өр кэмҥэ буол, бар
Нууччалыы Становиться продолжительнее, тянуться (напр., о времени)
Никиитэ туһугар үс ый үс сыл курдук уһаан, хаһан да буолбатах салгымтыалаах сайын ааспыта.
Н. ЛугиновКэпсэтии улам кэҥээн, уһаан, субу сибилигин тирээн турар боппуруоска хабааннаах буолан истэ. В. Протодьяконов Өймөкөөҥҥө кыһын уһуура биллэр сир, ол да буоллар, быйыл манна саас олус хойутаата Н. Заболоцкай
3 туохтуур #
Ханна эмэ уһуннук сырыт; өр буол, тардылын (киһини этэргэ)
Нууччалыы Находиться где-л. долго; задержаться (о человеке)
Ньукуу атыыһыт уонна Бэдэр Харах кинилэр үүтээннэригэр уһаабыттара. И. Гоголев Суоппуйа уһаабат, сотору кэлэр уонна кырбас-кырбас буспут уҥуохтаах ынах этэ аҕалбытыттан бэрсэр. С. Маисов Сайын мин туох эрэ наадаҕа кэлэн, Дьокуускайга уһаабытым Венера
4 туохтуур #
Өссө да уһуннук олор (үксүгэр буолб. ф. -ҕа тут-лар)
Нууччалыы Ещё пожить, продержаться (обычно употр. в отриц. ф.)
Арай, кыыһа кэлэригэр тиийбит буоллун! Төһө эрэ үөрэр, дьоллонор этэ, баҕар, биир эмэ сыл уһуо эбитэ буолуо. М. Попов Оҕонньор эрэйдээх, оронугар сытыарбыттарын кэннэ уһаабатаҕа. С. Маисов Оо, оҕонньор эрэйдээх бииргэ кырдьыбыт доҕоруттан хаалан уһаабатах НТП ТББ
5 этии #
Нууччалыы Иметь потомство
Этиилэр
Буруота уһаабыт
төрүккүн-уускун салгыыр кэнчээри, кэнэҕэски ыччаттан Кытаат, биэбэкэм, бука диэн кыһан, сатаатар оҕолорум буруолара уһаатын.
М. Доҕордуурап.
Илиитэ уһаабыт көр илии
"Баҕар, илиим уһаатаҕына, соҕотохто кур түү курдук анньан кэбистэхпинэ – ыт курдук өлөн хааллаҕына, туһам туох буолуой?" – дии санаата. Ньургун Боотур. Эн холбос, биһигинэ суох ыттыы өлүөҥ, бассабыыктар илиилэрэ уһаан турар. И. Никифоров Кэннэ уһаабыт (ырааппыт), иннэ кылгаабыт (чугаһаабыт) – иннэ чугаһаан (кылгаан), кэннэ ыраатан (уһаан) диэн курдук (көр илин I). Кэннибит уһаан, иннибит кылгаан, Кырдьан бардыбыт диэмиэххэ. Баал Хабырыыс
Сонуҥ уһаа
тиийинэр-түгэнэр буол, байылыаттык олор, кыаҕыр.
Жить в достатке, становиться зажиточнее.
Суох, син биир үрүҥ күн үтүөтүн көрө иликпин, син биир сонум уһаабат, оһоҕоһум сонообот.
Суорун Омоллоон
Тыына уһаата көр тыын II
Киһилэрэ онтон ыла тыына уһаан, үтүөрэн киирэн барбыт
6 этии #
Этиилэр
Күн уһаата (уһуур) көр күн
Ити аата, дьэ, күн уһаан, саас чугаһаан истэҕэ.
Н. ЛугиновСаас күн ылаарыччы уһаан, дьиэ иһэ дьэҥкэрэ сырдаан, киһи көхсө-быара дьэгдьийиэх курдук буолан турар. Эрилик Эристиин
Өссө холобурдар (1)
Сааһыары күн уһаан, халлаан дьэҥкэрбититтэн Амма хайалара туналыһан көстөллөр. М. Доҕордуурап
7 #
уһаа айах көр айах II. Лочугурас ойуулаах Уһаа айаҕы Уустуктаан субуруттулар. Өксөкүлээх Өлөксөй.
Этиилэр
Уһаа айах
маһын сааһа туруору гына хаһан оҥоһуллубут кымыс иһитэ.
СНЕ ӨОДь. Уохтаах кымыһы Ойуулаах удьаанан Уһаа айах аайы куттулар. ГНА ТС