Перевод с якутского
уһат
Нууччалыы тянуть
1 #
Ыллыыргар тыыҥҥын уһатан, бүтэһик дорҕооҥҥун уһуннук таһааран куоласкын тупсар
Нууччалыы Тянуть (о голосе)
уһаа диэнтэн дьаһ. туһ. Куоҕас моонньун уһатан, түүтүн сахсатан баран, өрүтэ дьигиһийбэхтээн, кынаттарынан сапсыммахтаан ылыталыыр. Амма Аччыгыйа Эбэм куобах уорҕатын аттаран, өрбөххө сирийэн, сонно уһаппакка, аҕыйах хонук иһигэр сып-сылаас суорҕан тигэн кэбиһэр. С. Маисов Бэлиэтэммит тыллары устан ылан, сорох аһаҕас дорҕооннорун уһатан, кылгатан, атын тылларда оҥоруҥ. ЕНВ СТ
Өссө холобурдар (2)
Ырыаһыт дьиэрэтэрэ, өрө тардан уһатара, эҕирис гынан тыынарыгар сөп түбэһэн, холкутук, наҕылыччы устар. П. Аввакумов Бэдэрээччик куолаһын араастаан кылыһахтаан, дьүрүһүтэн таһаарара, үрдүкү дорҕооннорун олус кыһанан-мүһэнэн уһатан унаарытара. И. Тургенев (тылб.)
2 этии #
Этиилэр
Тыынын (олоҕун) уһат көр тыын II
Күлүү киһи олоҕун уһатар дииллэр. Бэйээт кыра-хара үлэһит дьон санаалара сарбыллар, өйдөрө түмүллэр күнүгэр лыҥкынас ырыатынан тыыннарын уһатар төлкөлөөх.
Өксөкүлээх Өлөксөй
Өссө холобурдар (3)
Сөрүүн салгын Сүрэҕи сөрүүкэттэ, Тымныы салгын Тыыны уһатта. А. Софронов [Илээҥки ойуун:] Урааҥхай сахаларга аны биирдэ, тыын уһата таарыйа, саба түһэн көрбөппүт дуо? В. Титов Сирбитин-уоппутун, айылҕабытын харыстыахха, сирбит тыынын уһатыахха. "Чолбон"
3 этии #
Нууччалыы Продлить род (обычно по отношению к мужскому полу)
Этиилэр
Удьуоргун уһат
оҕолонон-урууланан кэнэҕэски кэлэр ыччаттаах буол (үксүгэр уол оҕоҕо сыһыаннаан этиллэр) Биһиги киһибит уол оҕону төрөтөн хаалларан, удьуорбутун уһатар, туйахпытын хататтарар буолбут диэн бөҕөх санаалаахпыт.
СТП АаТ.
Үйэтэ уһуур
ким эмэ олох олорор кэмэ уһаан биэрэр (хол., ол туһугар күүһүн-кыаҕын ууран биитэр ким эмэ кыһамньытынан, көмөтүнэн).
Жизнь продлить кому-л., жизнь продлевается у кого-л.
[Уйбаан:] Харчы, үп-баай үйэбин уһатыа диириҥ буолуо. А. Софронов Эт-хаан өттүнэн эрчиллии, үлэҕэ, булка үөрүйэх буолуу – киһи үйэтин уһатар. Т. Сметанин