ДьөгүөрСахалыы тылдьыт

Перевод с якутского

хайыр

даҕааһын, аат тыл

Нууччалыы зияющий

Ис хоһооно · 5
II

1 даҕааһын #

Чөҥөрүйэн көстөр (уута хойуорбут ойбону этэргэ)

Нууччалыы Зияющий (напр., о проруби, замерзшей до дна)

  • көр хойуор. Хайырбыт дириҥ уулаах күөллэри кыһын, саас андаатары бултаһарга хаалларар. "Кыым". Кыһын Халыма үгүс күөллэрэ хайыраллар. ВС ҮҮДь. Күөлү мууһа хайыран, куйуурга сиэтиэҕэ диэн билгэлииллэр. А-ИМН ОЫЭБ
    Ы. Ср
  • кирг. хайых ‘замерзнуть’
  • Хайыр ойбон

2 этии #

Этиилэр

Хайыр (хайырбыт) ойбон харахтаах көр ойбон

  • Хайыр ойбон харахтаах Хаар, тыал, кыһын араҕан, Солко кустук былааттаах Самаан сайын саҥарар.
    П. Тобуруокап
  • Бу Оҕус "ыыс-быдаан тыыннаах -- хайыр ойбон харахтаах, уһун ураа муостаах…" КНЗ СПДьНь
III

3 аат тыл #

Туох да булкааһа суох кырылас чай эбэтэр бөдөҥ көһөҥө таас, хайа боруодатын үлтүркэйэ

Нууччалыы Гравий, галька, булыжник или груда камней

  • Аччыгый уоллара Элэс баатыр обургу сытар ынах саҕа хайыры сулбу тардан ылан өрө көтөхтө. ПЭК ОНЛЯ I. Солко отунан сыһыыта күлүмнүө, Хайыр да быыһыттан сибэкки үүнүө.
    М. Ефимов
  • Харылыы тохтор, быһыттар Хайыры кытта суулбаттар
    ХС

4 аат тыл #

түөлбэ. Кытаанах хара таас

Нууччалыы Чёрный камень твёрдой породы, булыжник

  • Оскуоланы хайырынан олбохтообуттар
    СТТТ

5 этии #

Нууччалыы Беспорядочно, как груда камней

Этиилэр

Хайыр курдук

үрүт-үөһэ түбэһиэх (хол.

  • , кыстан) Дьиэ иһигэр кэнсиэрбэ бааҥката, бөппүрүөскэ хаата, кураанах бытыылка, сороҕо өссө үлтүрүйэн баран хайыр курдук күөрэлэммит. Кэпсээннэр. Дьиэ кэннигэр ол-бу сээкэй хайыр курдук кыстаммыт.
    СГФ СКТ

Хайыр муус

ойбон хайыҥын бытархай мууһун чөмөҕө, өрөһөтө.

Груда мелкого льда вокруг проруби.

  • Охоноос хайыр муус үрдүгэр сүгэһэрин аа-дьуо устан түһэрдэ.
    И. Егоров
  • Байбал оҕонньор хайыр муус үрдүгэр мэндэллэн туран, балыкка кыырт курдук түспүт дьону саҥата-иҥэтэ суох хоппо күрдьэҕинэн аргыый аҕай дуксуйан испит.
    А. Бэрияк

Хайыр таас көр таас I

  • Хайыр таас кытылга үнүөхтэһэн тахсалларын кытта, хабыр хаһыы дуораһыйда.
    Е. Неймохов
  • Хара муора кытылын хайыр тааһын курдурҕаччы кэһэбин.
    П. Аввакумов
Өссө холобурдар (1)
  • Ср. ДТС, тюрк. хайыр ‘песок’, бур. хайр ‘галька; гравий; щебёнка’

«Х» буукуба