Перевод с якутского
ыксаа
туохтуур
Нууччалыы спешить
English to hurry
Ис хоһооно · 7
1 туохтуур #
Нууччалыы спешить
English to hurry
үлэҕэ ыксаа спешить на работуto hurry to work
2 туохтуур #
Нууччалыы делать очень сильно
English to do something to a great degree
дэлби тоҥон ыксаатым я страшно замёрзI was terribly frozen куттанан ыксаата насмерть перепугалсяs/he was scared to death
3 туохтуур #
Ханна эмэ бараары эбэтэр тугу эмэ оҥоро охсоору тиэтэй
Нууччалыы Торопиться куда-л., спешить делать что-л
"Тугун элбэхтэрэй, ити бары ханна ыксаан иһэр дьонуй?" – дии санаата [Ыстапаан]. А. Софронов [Устудьуоннар] Хойутаары ыксааннар Хойдон-элбээн сүүрдүлэр. Күннүк Уурастыырап Тутуу биригээдэтигэр баран кэлэрдээхпин. Сотору кэлиэм. Ыксыыбын С. Ефимов
4 туохтуур #
ан эмэ наһаа долгуй, айман
Нууччалыы Тревожиться, беспокоиться, переживать от чего-л. или о чём-л
Итинник саҥаны истэн баран, мин улаханнык ыксаатым, сүрэҕим тыаһа битигирэс буолла. Н. Неустроев Вера Михайловна олус ыксаабытын, аймаммытын Настя көрөн, киирэн кэпсээбитин кэмсинэр. Н. Якутскай Суумкатын ылан көрбүтэ – сурук суох. Рома ыксаата А. Фёдоров
Өссө холобурдар (2)
Соҕотох хаалан биитэр кими эмэ суохтаан туорхаһый, уоскуйан биэрбэккэ тэһийимэ, нус-хас буолума. Θ Волноваться, томиться, скучать по кому-чему-л. Мин соҕотох хаалан ыксаабытым. Н. Заболоцкай [Өрүүнэ] начааскыга ыалдьыт сылдьыбатаҕына, киһи кэлбэтэҕинэ, хоноһо хоммотоҕуна ыксыы түһэр, тэһийбэт А. Бэрияк
5 туохтуур #
Кыһалҕаҕа киирэн кыпчыйтар, аччыктаан, ыалдьан муҥур уһукка тиий
Нууччалыы Быть в отчаянии (от голода, болезни)
Адьас быстыбыт дьон. Аҕыйах табалаахтарын ыксаан сиэн бүтэрбиттэр. А. Софронов Онтон Платон ыксаан кинини [кэргэнин] соҕуруу эмтэтэ илдьэргэ быһаарыммыта.
Суорун ОмоллоонИйэтэ өлбүтүн кэнниттэн, Уһун күн хоргуйан ыксыыра Эрилик Эристиин
6 туохтуур #
Туттуна, кыатана сатаан баран, тулуйума
Нууччалыы Становиться невтерпёж, невмоготу кому-л
Өр соҕус туран баран, тулуйбатым, ыксаан улаханнык сөтөлүннүм. А. Софронов Ыксаатылар быһыылаах, Ыһыкта сыстылар.
П. Ойуунускай"Убайдарыам, ыксаатым, сыыҥтыам этэ!" – диир [Мэник Мэнигийээн]
Суорун Омоллоон
7 туохтуур #
Өлөөрү, тыыныҥ быстаары гын, уһугулаан сыт
Нууччалыы Находиться в критическом состоянии (напр., по болезни)
Уол ийэтэ ыксаабытын өйдүүр, билэр курдук, ытаан иэрийэр, өрө мэтэрийтэлиир. Н. Якутскай Ол сылдьан, Сүрэҕим ыалдьан Балыыһаланан хаалбыппын, Ыксаан сытан -- Ыарыылыын хапсыбыппын. С. Данилов Ыксаан мөҕүс да мөҕүс буоллум, туох да туһа тахсыбата, хата тимирэр курдукпун. Т. Сметанин
Өссө холобурдар (1)
Ср. алт. ыкча ʽкряхтеть, пыхтеть от напряжения, напрягатьсяʼ, туркм. гысамак ʽторопить, поторапливатьʼ