ДьөгүөрСахалыы тылдьыт

Перевод с якутского

үктэл

аат тыл

Нууччалыы ступень, ступенька (напр., лестницы), подножка

English step

Ис хоһооно · 6

1 аат тыл #

Туох эмэ өрө тахсарга, дабайарга, ыттарга аналлаах үктэнэр кэрдииһэ

Нууччалыы Ступень, ступенька (напр., лестницы), подножка (напр. автобуса.)

  • Кирилиэс аллараа үктэлигэр олордо.
    Н. Габышев
  • Биирдэ өйдөөбүтүм, Сергей тырамбаай үктэлигэр туран эрэн, миэхэ далбаатаан эрэр этэ.
    С. Тарасов
  • "Ити кирилиэс сытар, ууран биэр эрэ" - Вася кэбиинэтин үктэлитэн куусапка урут ыттыбыт кыыска соруйда.
    Э. Соколов
Өссө холобурдар (1)
  • [Ыт] туппут булдун - мас көтөрө буоллун, куобах буоллун - дьиэтин аанын үктэлигэр аҕалан быраҕар
    С. Маисов

2 аат тыл #

Үктэнэр сир

Нууччалыы То, на что наступают ногами (напр., земля)

  • Куһаҕан сир бүтэн, таас үктэллэр кэллилэр.
    Т. Сметанин
  • Тыаҕа киһи уллуҥаҕар сөп түбэһэр дэхси үктэл суох буолар.
    Я. Семенов
  • Эбэ уонна көлүйэ ыккарда төһө да чугас буоллар, үктэлэ кытаанах чиҥ эбит, дулҕалаах.
    С. Маисов
Өссө холобурдар (3)
  • Атаҕынан сиргэ үктэнии, хардыы. Θ Наступление ногами на землю; шаг, поступь. Суолу солууллар тыыннаах сүрэхтэр Эрчимнээх атахтаахтар күрэхтэһиилэрэ Кинилэри кэҥэтэр, Үктэллэрин чиҥэтэр.
    С. Данилов
  • Уллуҥах үктэлин ааҕардыы, Лаппыйан дьэ хас да сыл ааһар.
    Р. Баҕатаайыскай
  • Үктэлбин кытта ааҕардыы Үрүҥ хаар суолбар хаачыргыыр
    М. Тимофеев

3 аат тыл #

Улаханнык ытыктанар ыалдьыты көрсөргө былыр сэргэттэн дьиэ ааныгар диэри тэлгэтиллэр күндү түүлээх (үксүгэр үүс) тириитэ

Нууччалыы Подстилка, дорожка из дорогих мехов от коновязи до входа в дом (обычно для встречи очень уважаемых гостей)

  • Күөх от тэлгэннэ, Эһэ тириитинэн Эркээйи уурулунна, Саһыл тириитинэн Үктэл кэбиһилиннэ.
    С. Васильев
  • Үүс кииһинэн Үктэллэ ууруҥ - Айан киһитэ Ааспыта буолуо - Аараан ааһыаҕа
    Таллан Бүрэ

4 аат тыл #

Туох эмэ сайдыытын таһыма

Нууччалыы Уровень развития чего-л., ступень

  • Биһиги хас үүннэхпит-үрдээтэхпит ахсын тылбыт байан-сайдан, үрдүк үктэллэргэ тахсыахтаах.
    П. Ойуунускай
  • Үктэлтэн үктэлгэ үтэн, үлэҕэ, олоххо үктэннэрбит биһиги холкуоспут.
    С. Федотов
  • Г. В. Попов үлэтэ саха тылын чинчийиини, үөрэтиини биир үктэл өрө дабаппыт үлэнэн буолар
    Кыым
Өссө холобурдар (1)
  • Туох эмэ сыалы, соругу ситиһэргэ тирэх буолар, кыаҕы биэрэр туох эмэ. Θ Что-л., дающее начало развитию чего-л., являющееся подспорьем в развитии чего-л. Күн Дьирибинэ сатирик поэт быһыытынан ситэн-хотон тахсарыгар -- көрдөөх, тэбэнэттээх кэпсээннэри, ырыалары-хоһооннору үчүгэйдик билиитэ үктэл буолбута. Күн Дьирибинэ. Бу айымньылар -- саха прозатыгар героическай тиэмэҕэ улахан саҥа эпическэй айымньылар үөскүүллэригэр үктэл буолбуттара
    ХС

5 аат тыл #

Баттал, атаҕастабыл, батталга сылдьыы

Нууччалыы Гнет, притеснение

  • Онтон бэттэх Батталы бырахтардылар, Үктэли үрэттэрдилэр, Куһаҕаны кубулуттулар, Дьоллоох олоҕу туругуртулар.
    Өксөкүлээх Өлөксөй
  • Баттал батаһынан кырбанна, Үктэл үҥүүнэн үөлүлүннэ, Хабала ханьыылаах оҕунан Хампы тэптэрилиннэ
    Эллэй

6 аат тыл #

Былыр баай сахалар аты миинэргэ көхсүттэн үктэнэн тахсар кулут киһилэрэ

Нууччалыы Слуга, который служил у богатых якутов подножием для всадника

  • Үгдэрийэн-агдарыйан кэллэхпинэ, Үрдүк мындааҕар ыттарбар Үктэл уол гыныаҕым.
    П. Ойуунускай
  • Ким тэһиин тутуой, атын миинэригэр ким сымнаҕас үктэл буолуой?
    И. Гоголев
  • Кини Дьаакыбылапка ат көлүйэр, ыҥыырдыыр үктэл уол
    Н. Якутскай

«Ү» буукуба