Перевод с якутского
ааттаа
туохтуур
Нууччалыы звать; имя
English to call, to name
Ис хоһооно · 10
1 туохтуур #
Нууччалыы звать; имя
English to call, to name
оҕоҕутун ким диэн ааттаатыгыт? как ты назвал ребёнка?what did you name your child?
2 туохтуур #
Нууччалыы считать
English to consider (view as having a given quality)
кинини күүстээх диэн ааттыыллар его считают сильнымthey consider him strong
3 туохтуур #
Нууччалыы именовать
4 туохтуур #
Ханнык эмэ предмет, көстүү о. д. а. аатын эт
Нууччалыы Говорить, произносить название, имена предметов, явлений и т. д
Ньуоҕуһут таба диэн уҥа өттүгэр көлүллэр, көнө сүрүннээх, муоһаланар табаны ааттыыллар. А. Софронов Саха норуотун кэтит кэскилин, тэбэр сүрэҕин ииппит, хорук тымыра буолбут өрүс диэн ааттыахтарын да ааттыыллар эбит
П. Ойуунускай
5 туохтуур #
Кимиэхэ, туохха эрэ аат биэр, ааты иҥэр (анал ааты, эбэтэр уопсай метафора курдугу)
Нууччалыы Давать имя (собственное или нарицательно-метафорическое); нарекать кого-что-л. [Күлүк:] Хантан да кээлтим-баартым биллибэккэ, күлүк курдук сырыттаҕым дии, киһи обургу сыыһан да ааттыа дуо?
Аҕабыыт ааттаабыт аата кумааҕыга эрэ сылдьара, кини ааттаабыт аата үс дойдуну бүрүүкүү барара, устуллубат тирии буолара, суоруллубат сыбах буолан сыстара.
П. ОйуунускайБиир саамай оччугуй кутуйах баар. Күөрэгэй кинини, олус кыратын иһин "Туораах" диэн ааттаата. Т. Сметанин Чульманы Саха сирин саамай соҕурууҥҥу салгынын аартыгынан ааттыахтарын ааттыыллар ХС
6 туохтуур #
Ханнык эрэ чопчу санааны үөскэт, тылы тарҕат (үксүгэр сөбүлээбэт, омнуолаах)
Нууччалыы Распространять, укреплять какое-л. мнение, слух о ком- о чем-л. (обычно отриц., предосудительное)
Биһигини отой үлэлээбэт күүлэй дьонунан ааттыылар. С. Данилов Быыпсай кинээс Александр ытыллыан үс хонук иннинэ "дойду түүлэһэ" диэн ааттаан баран, нэдиэлэ кэриҥэ буолан төннүбүтэ М. Доҕордуурап
7 туохтуур #
Ким, туох эрэ туһа диэн, анаан сорук оҥостон (кэл, бар эҥиннээ) -ан сыһыар-х туохт. ф-гар
Нууччалыы Делать что-л. со специальной целью, заниматься чем-л., поставив перед собой, целью достичь именно чего-л. (в ф. деепр. на -ан)
Эн биһикки кыыспытын ааттаан, ыраах улуустан ойох ыла кэлэллэрэ биллибэт. Сороххо Күтэр Уйбаан уола баҕалаах буолсу. Н. Неустроев Дьону көмүү нөҥүө күнүгэр Каландаришвили этэрээтэ саха норуотугар ааттаан суруйбут суруга бэчээттэннэ Амма Аччыгыйа
8 этии #
Нууччалыы Номинативное предложение
тыыр этии тыл үөр. - предмет аата эрэ ааттанар, хайааһына ситэриллэрэ наадата суох, биир эрэ тутаах чилиэннээх этии тыыр этии төрүт түһүккэ турар биир тылынан эбэтэр субуруччу ааҕыллар интонациялаах хас да тылынан бэриллиэн сөп. Ааттыыр этиилэр уус-уран айымньы саҕаланыытыгар уонна драматическай айымньылар ремаркаларыгар үксүн баар буолааччылар. ЧМА СТҮөТ. Албан ааттаа - ким эмэ аатын-суолун киэҥник биллэр, сураҕырт. Θ Прославлять, давать громкую славу, знаменитое имя. Киһини үлэ көтөҕөр, албан ааттыыр (өс хоһ.). Айыылаах киһини таҥара баара буоллар байытыа, барҕардыа, албан ааттыа, чыынныа-хаанныа суох этэ. И. Гоголев Хос ааттаа - киһини быһыы быһан, дьүһүннээн ааты иҥэр. Θ Давать прозвище кому-л. Кини ньилбэгэр соттору уурунан олорон, чэйдиир үгэстээх, ол иһин сахалар кинини "Соттордоох Дудаар" диэн хос ааттаабыттар. Л. Попов
Өссө холобурдар (1)
Дьонноро Уйбааны Хос ааттаан "Күүрээннээх Уйбаанчык" диэбиттэр. Эрилик Эристиин
9 туохтуур #
Иэйэн-куойан, айманан күүскэ көрдөс
Нууччалыы Молить, умолять, заклинать (часто со слезами). [Маайа:] Доҕоор, ааттыыбын, көрдөһөбүн, эн миигин итэҕэй, эрэн, сымыйаҕа охтума, мин туох да буруйум, айыым суох
Ааттыыбын, аҕаккам оҕотоо! Өлөрүмэ, өһөрүмэ. Н. Неустроев [Күннэй:] Тыый даа, аҕам оҕотоо... Туох буоллуҥ? Охсоору гынныҥ дуу? Ааттыыбын
Суорун Омоллоон
10 туохтуур #
Уоскут, саатат (хол., оҕону таптаан, эйэҕэс тылынан)
Нууччалыы Успокаивать, утешать (напр., ребенка)
Оҕону ытатымаҥ, ааттаан, уоскутан утутуҥ. Хас оҕом кыҥкыйын уйабын Ардыгар аҕалыы ааттыыбын Р. Баҕатаайыскай Санаатын табан сөбүлэһиннэр, тылгар киллэр. Θ Делать уступчивым, покладистым, сговорчивым (своими ласками, уговорами). Ый отут хонугун тухары салгылатыҥ: этэ-хаана ыраастаннын. Ыраастанан баран кэргэнин ааттаан ылан кэллин. Саха фольк
Өссө холобурдар (2)
"Тукаам, ааттаама, араас буолан, - диэтэ кини. - Соҕуруу барыа буоллар бардыын-бардын, олох да кэлбэтин". Далан Арай биирдэ Сүөмэ Аҕатын туут хайыһарын, Ааттыын-ааттаан уларсан ылла С. Данилов