ДьөгүөрСахалыы тылдьыт

Перевод с якутского

сараһын

аат тыл, даҕааһын

Нууччалыы человек, в которого волею высших духов вселился бес, нечистая сила, оборотень; что-л., ставшее обладателем злого колдовства

Ис хоһооно · 4
I

1 аат тыл #

Киһи абааһыга кубулуйбута, абааһы дьайдаммыта; абааһы кубулҕаттаммыт туох эмэ

Нууччалыы Человек, в которого волею высших духов вселился бес, нечистая сила, оборотень; что-л., ставшее обладателем злого колдовства

  • "[Айыы кыыһын] Сүр кутун сүүдүтэн, Өһөх кутун уйадытан, Ийэ кутун эрчитэн туран, Сараһыҥҥа киллэриҥ, Дьүөкэккэ холбооҥ, Абааһыга уһуйа охсуҥ эрэ Бэрт түргэнник - Уруу-тарыы хойутаата!" - диэтэ [Абааһы бухатыыра]. Ньургун Боотур. [Орто дойду] Саха киһи сааһын сарбыйааччы Сараһын аймаҕын Салытыан иннигэр Сааллар чаҕылҕан сапсыырдаммыт эбит. Саха нар. ыр. I. Сараһын тириитэ сарапааннаах, Сото уҥуоҕа симэхтээх, Сыҥаах уҥуоҕа туһахталаах, -- Кыыс Кыскыйдаан дуодас гына түстэ.
    П. Ойуунускай
  • [Дьырылыатта Дьырыбына кыыс бухатыыр] Сараһын кыыһын сарылаппытынан Хара лааҕай баттаҕыттан Харса суох батары харбаат, -- Сэттэ бэчээтинэй сири Сиҥнэри быраҕан түһэрдэ
    П. Ядрихинскай

2 аат тыл #

үөхс. Үөдэн, абааһы тыына

Нууччалыы Ругательство, выражающее отрицательную характеристику кого-л.: мошенник, паршивец. [Уолака бэйэтигэр тиийиммит Сатараалы көрөн:] Пахыый, сараһын баара, бэйэтин кыанан баран сытар буолбат дуо!

  • Чолоҕордор оһох айаҕын аһаҕас бырахпыттар. Бу туох сараһыттарый!
    П. Аввакумов
  • Бу сараһын уола эмиэ утуйан оҥтордо!
    ХС

3 этии #

Сараһын сирэй үөхс. - саатар сирэйэ суох түөкүн, дьиккэр И. Гоголев. Ити майгыгыттан Эйигиттэн атын Саатыаҥ этэ, Сараһын сирэй!!! Күн Дьирибинэ. Русск. сарацин

Нууччалыы Бранное выражение, соответствующее русскому ‘мерзавец’. [Нүһэр Дархан:] Миигин умса ууран бараҥҥын, Мин оннубар муҥур баһылык буолаары Кубулунаҕын буолбаат, сараһын сирэй!

II

4 даҕааһын #

Чараас, ньалака (хол., былыты этэргэ)

Нууччалыы Тонкий и шелковистый (напр., об облаке)

  • Кырдьыга, кыракый сараһын былыт урут да баарын бэйэлэрэ өйдөөн көрбөт курдук сырыттахтара буолуо.
    Н. Кондаков
  • Ср. чув. сара ‘голый, нагой’, тат. яр ‘обдирать, лущить’

«С» буукуба