ДьөгүөрСахалыы тылдьыт

Перевод с якутского

сыс

туохтуур

Нууччалыы бить, избивать, наносить удары

Ис хоһооно · 7
I

1 туохтуур #

Кими-эмэ дэлби таһый, охсуолаа, кырбаа

Нууччалыы Бить, избивать, наносить удары

  • Ааныска эмээхсин Мэхээлэни сыста.
    Амма Аччыгыйа
  • Маайа ытыырын быыһыгар, хотуна хайдах сыспытын, кини туохтан боруоктаан сыспытын барытын кэпсээн биэрдэ.
    Эрилик Эристиин
  • [Баһылай:] Эр киһи ойоҕун сынньара, үөрэтэрэ таҥараттан ыйаахтаах суол диэн буолар дии
    А. Сыромятникова

2 туохтуур #

Алдьат, үлтүрүт, бытарыт

Нууччалыы Раскалывать, разбивать, раздроблять на мелкие части. [Даарыйа эмээхсин:] Мукуйук, итиннэ таах ибили сытыйан олорума, тахсан маста быһыта сынньан киллэр

  • Микиитэ -- тыы баайыллан турар иирэтин тааһынан илдьи сыста.
    Амма Аччыгыйа
  • Адаархай силистэри тоҕута сынньан барда
    А. Фёдоров
  • Харытыана эрэйдээх -- уҥуохтара халыр босхо бардылар, чааскылаах чэйин тоҕо түһэрэ сыста.
    П. Ойуунускай
Өссө холобурдар (2)
  • Яков кэнникинэн тэһийбэккэ ыксаабытын, хаста да төннөн хаала сыспытын кэннэ аан аһылла түстэ.
    Н. Заболоцкай
  • Соһуйан чуут аҕай охто сыста
    ХС

3 туохтуур #

Туох да ордубат, өрүһүммэт гына өлөр-өһөр, урусхаллаа

Нууччалыы Разгромить кого-что-л., разрушить, развалить что-л

  • Сэбиэскэй сэриилэр өстөөҕү үлтү сынньан босхолообут куораттарын ааҕыталаан бардылар.
    Амма Аччыгыйа
  • Урукку олоҕу үлтү-хампы сынньан, тиэрэ эргитэн саҥа олоҕу оҥоруохха
    Күндэ

4 туохтуур #

Бурдук түүтэҕин болооччунан илдьи охсон, кэбэн куолаһыттан туорааҕын араар, бурдугу астаа

Нууччалыы Молотить (хлеб)

  • Мааһа сыспыт бурдугун сүөкээн көтүтэр, онтон сыыһын итигэстиир.
    Күндэ
  • Оннук [бурдук ыһыыта сайдыбыт] сирдэргэ сир хорутар, бурдук ыһар, бурдук быһар, бурдук сынньар эҥин сэптэр массыыналар үөдүйэллэр. "Чолбон". Итини биһиги биир нэдиэлэтээҕитэ быспыт бурдукпут түүтэхтэрин сынньан, мэлийтэрэн астаабыт этилэр. Ч. Айтматов (тылб.)

5 туохтуур #

көмө т. суолт. -а, -ыы сыһыат туохтуурдары кытта холбуу "арыычча, чуут аҕай" диэн суолталаах көмө тыл курдук туттуллар

Нууччалыы Как вспомогательный глагол в сочетании с деепричастиями на -а, -ыы образует аналитическую глагольную форму со значением ‘чуть, едва’

6 этии #

Этиилэр

Төбөҕүн (баскын) сыс көр бас II

  • Бу ыты кырдьык даҕаны баһын атаҕын тырыта сынньан өлөрүөм ду? – диэн баран үчүгэй Үүкэйдээн илиитигэр кэлэн түстэ. Ньургун Боотур. Ол оннугар солбуйар киһи булбакка, төбөбүтүн сынньа олоробут. НС О
    К. Ср
  • ДТС йанч ‘давить, разминать; проламывать, избивать’, хак. нас ‘толочь что-л., рубить что-л., поколотить, побить кого-л. ’
II

7 туохтуур #

Сиринэн сос, соһо тарт

Нууччалыы Тащить, тянуть, волочить что-л. по земле

  • Тарбааһын Чаччыына [сүөһүнү] атаҕыттан таҥнары сыһан таһаарар.
    Суорун Омоллоон
  • Ким эрэ сиэрдийэни сыһан, Киниэхэ [Кынчаайапка] аҕалан биэрэр.
    С. Васильев
  • Ол кэннэ [Манчаарыны] Остуруокка утаарыҥ! (Уҥан хаалбыт киһини сыһан таһаараллар).
    А. Сыромятникова
Өссө холобурдар (1)
  • Ср. кирг., уйг. соз ‘растягивать, растянуть, вытягивать’, каракалп. созыу ‘волочить’

«С» буукуба