ДьөгүөрСахалыы тылдьыт

Перевод с якутского

харай

аат тыл, туохтуур

Нууччалыы ухаживать; сохранять; заботиться

English to care for, to preserve, take care of

Ис хоһооно · 6

1 аат тыл #

Нууччалыы ухаживать; сохранять; заботиться

English to care for, to preserve, take care of

  • малгын үчүгэйдик харай
    береги свои вещиtake good care of your belongings
  • уол балтын харайар
    мальчик смотрит за младшей сестройthe boy takes care of his younger sister

2 туохтуур #

Тугу эмэ кичэйэн уур, тут, сөптөөх оннун буллар

Нууччалыы Помещать, определять что-л. куда-л.; хранить, беречь, держать что-л

  • Киһим мин сэлээппэбин, бартыбыалбын ханна эрэ харайа оҕуста.
    Н. Габышев
  • Мантан элеваторга, бурдугу кыайан ыраастыыр уонна сүтүгэ суох харайар сиргэ биир да туорах хаалбакка барыах тустаах.
    Л. Брежнев
  • "Быйыл хортуопуй, хаппыыста бөҕө үүннэ, харайар сир суох буолла, дьэ иэдээн!" – дэсиһии, мунньах аайы моргуһуу.
    КФА СБ

3 туохтуур #

Кими, тугу эмэ кыһаллан көр, бүөбэйдээ

Нууччалыы Окружать заботой кого-л., заботиться о ком-чём-л

  • Аны Марыына Тойболу харайар, була-була көмөлөһө сатыыр.
    Н. Лугинов
  • Онно ас дэлэй үһү, умнаһыты мээнэ харайаллар үһү, кини умналаан мээнэ булабын диир.
    Эрилик Эристиин
  • Оттон Манаана кинилэри күн аайы хайдах үчүгэй ыанньыксыт буоларга, ынаҕы хайдах харайарга, ынахтан хайдах элбэх үүтү ыларга уһуйара
    И. Данилов

4 туохтуур #

Көмөлөһөн, үтүө оҥорон туохта эмэ биэр

Нууччалыы Помогать, оказывать кому-л. милость, помощь

  • "Хара тыа харайдаҕына, тайах этэ сиэхпит", – дии-дии харчыга илиитин уунна. Баһыыбалаат, киэпкэтин кэтэ-кэтэ, тахсан барда.
    С. Руфов
  • "Дьэ хотунум Маарыйа, оҕом туһугар туохта эмэтэ харай, аһын-харыһый…" – диэтэ [Кэтириис]. ОИП Х. Хара бытык сүгүрүйэр уонна этэр: "Уолчааныам, умнаһыкка харай"
    ПНО

5 туохтуур #

Сөбүлээбэт буола-буола киһиэхэ тугу эмэ төннөрөргө, "чэ, мэ, ыл" диэн дьаһайар суолтаҕа туттуллар

Нууччалыы Выражает значение недовольства тем, что приходится кому-л. что-л. возвращать или отдавать "на, забирай"

  • "Мэ, бу иһиккин харай", – диэтэ Хара Бытык, быдараахпын быраҕан биэрэ-биэрэ.
    Н. Неустроев
  • "Дулҕалааххын" харай, мунньаҕа-моргуора да суох төннөрөөрү кэлэн сытабын
    Амма Аччыгыйа

6 туохтуур #

Өлбүт киһини сиэрин-туомун толорон көмп

Нууччалыы Похоронить, предать земле кого-л. подобающе

  • Сайыҥҥы киһини төһө өр сытыарыахтарай, кэтэһиннэрэ сатаан баран харайдахтара дии.
    Н. Лугинов
  • Кинилэр аҕыйах хонон баран, киһилэрэ быстыбыт сураҕын истибиттэрэ, иккиэн баран доҕордорун харайан, буору булларан кэлбиттэрэ.
    ХС
  • Миитэрэй Ыстапаанабыһы биир дойдулаахтара улаханнык чиэстээн харайбыттара
    Күрүлгэн
Өссө холобурдар (4)
  • Көмөлөс, босхолоо, өрүһүй (таҥара кими эмэ анараа дойдуга ыларын туһунан). Θ Взять, прибрать, призвать к себе (о боге). [Манчаары:] Айыы тойон таҥара, Айыылаах дуусабын харайан, Абыраатаҕыҥ баҕас дуу.
    А. Софронов
  • Маайа -- кириэстэнэн барда. "Айыы тойон, сырдык тыыммын сымнаҕастык харай!" – диэтэ.
    Эрилик Эристиин
  • Мин сэгэрдэрбин айыы таҥара бэйэтэ харайбыта.
    А. Сыромятникова
  • Ср. ДТС хара ‘смотреть’, каракалп. карау ‘присмотреть’

«Х» буукуба