ДьөгүөрСахалыы тылдьыт

Перевод с якутского

араҕыс

туохтуур

Нууччалыы разделять; расходиться; разветвляться

English to separate, to diverge, to branch out

Ис хоһооно · 13

1 туохтуур #

Нууччалыы разделять; расходиться; разветвляться

English to separate, to diverge, to branch out

  • манна суол арахсар
    здесь дорога расходитсяhere the road branches off

2 туохтуур #

Нууччалыы отступать

English to draw back (from)

  • миигиттэн араҕыс
    отойди от меняget away from me

3 туохтуур #

Нууччалыы неумолимый; навязчивый

English relentless, obsessive

  • арахсыбат санаа
    навязчивая мысльan obsessive thought
  • арахсыбат ыарыы
    неотступная болезньa relentless disease

4 туохтуур #

Нууччалыы разводиться

English to divorce

  • кэргэниниин арахсыбыт
    он развёлся с женойhe divorced his wife

5 туохтуур #

Кимтэн-туохтан эмэ тэй, бар

Нууччалыы Отходить, удаляться от кого-чего-л., отступать

  • “Ити буоллаҕына, мин эйигин хайаан да сиэн арахсыахтаахпын”, - диэн баран, Чүөчээски тиийэн эһэ айаҕын мутугунан олуйан атытта.
    Суорун Омоллоон
  • “Тоҕо баҕас кыһыытай. Бэйи, аны көрүстэрбин эрэ сүгүн арахсыам суоҕа”, - дии санаата Сэмэнчик.
    Н. Неустроев
  • Бу оҕолор Иван Степановичтан эмиэ арахсыбатылар
    С. Ефремов

6 туохтуур #

Бэйэ-бэйэттэн тэй, икки аҥыы бар

Нууччалыы Разлучаться, расставаться друг с другом

  • Ити курдук доҕордуулар ыраах суолу билбэккэ хаамтылар. Эйэҕэстик илии тутуһан араҕыстылар.
    М. Доҕордуурап
  • Мин биир иһирик ойуурдаах тыаны көрөн барыах буолан кэпсэтэн араҕыстыбыт.
    Т. Сметанин
  • Кыыс биһикки ону-маны чочумча кэпсэппэхтээн баран араҕыстыбыт
    И. Федосеев

7 туохтуур #

Туох эрэ биир кэлимиттэн быстан тэй, хоҥун, түһэн хаал

Нууччалыы Отстать, оторваться, отделиться от чего-л. целого

  • “Барыаҥ буоллар бэйэҥ бар!” - эдэр ойуун онон дьонуттан кыыһыран, өһүргэнэн, арахсан сискэ туораан тахсан хонно.
    Эрилик Эристиин
  • Биир бөлөхтөн уоллаах кыыс арахсан, уулуссаны бэтэрээ өттүнэн сэргэстэһэн истилэр. Дьүөгэ Ааныстыырап. [Атым] онтон өрө тэбэ-тэбэ ыстанна, миигин үөһэ өрө тэбэн таһаарда. Мин ыҥыыртан арахсан хааллым
    Т. Сметанин

8 туохтуур #

Кимниин эрэ кэргэннии буоларгын тохтот

Нууччалыы Развестись с женой, мужем, расторгнуть брак

  • Кырдьык даҕаны, эртэн арахсар сүрдээх кэбирэх да эбит, дьон ол иһин даҕаны арахсаллара буолуо.
    А. Софронов
  • Билигин бэйэтэ эриттэн арахсан бардаҕына - киһиэхэ иирэн араҕыста, олохпутун алдьатта диэн, хамнаһын да биэриэхтэрэ суоҕа
    П. Ойуунускай

9 туохтуур #

Кими эмэ кытта бииргэ олороргун тохтот

Нууччалыы Прекратить совместное проживание с кем-л. [Чыычаах:] Эн буоллаххына миэхэ аһыҥ куһаҕанын талан биэрэҕин

  • Эһиил мин эйигиттэн арахсыам, - диэхтээбит.
    Суорун Омоллоон
  • Абааһы аһаабыт сириттэн арахсыбат, эн даҕаны, күөх ис быыпсай кулуба эмсэхтээбит оҕото, киниттэн арахсыаҥ дуо?
    С. Ефремов
  • Бүөтүр, оҕонньор орто уола, дьонуттан икки ынахтаах, биир тыһаҕастаах уонна биир кунан оҕустаах арахсыбыт
    А. Бэрияк

10 туохтуур #

Хайа эрэ диэки туораан, туспа бар (суол туһунан)

Нууччалыы Отделиться, идти в другом направлении (о дороге)

  • Бөлүүн кини хайыһарынан киирбит сирин кыратык ааһарын кытта, кыараҕас суол арахсан, тус соҕуруу түһэ турар эбит.
    Амма Аччыгыйа
  • Онтон аара суол араҕыста. Биһиги, иккиэн саҥа дьон, бу икки суолтан хайатынан барары билбэтибит
    Н. Заболоцкай

11 туохтуур #

Чаастарга, бөлөхтөргө араарылын

Нууччалыы Делиться на части, группы

  • Итинэн саха мифологиятын сүрүн геройдара үс суол наарданан арахсаллар: айыылар, иччилэр, абааһылар.
    Саха фольк
  • Эдэр пионердар икки отделениеҕа арахсаллар
    Н. Якутскай

12 туохтуур #

Умулун, аас, ааһан-хаал (үксүн мэлдьэх ф-ҕа тут-лар)

Нууччалыы Забываться, проходить (часто употр. в отриц. ф.)

  • Сэрии сорун-муҥун, алдьархайын куттала икки атахтаахтан тоҕо ааһан, арахсан биэрбэтий?
    Суорун Омоллоон
  • Маайыс, тоҕо эн ыраас, сырдык мөссүөнүҥ миигиттэн арахсыбата буолуой?
    С. Ефремов
  • “Аас-туор адьас араҕыстын, Уйгулаах эрэ олохтон, Ууһуур-тэнийэр бар дьоннон!
    Дьуон Дьаҥылы

13 этии #

Аан дойдуттан (орто дойдуттан) араҕыста - өллө, тыына быһынна Бу орто дойдуттан арахсарбытыгар өтөх төҥүргэһэ, сурт кэриэһэ суох хаалбат, биһиги оҕолорбут солбуйаллар. Софр. Данилов. Улахан саадьаҕай ынаҕа, ат кутуругар холбоммуттарын кэннэ: “Чэ, бырастыыларыҥ! Мин албын суолга ананан, аан дойдуттан арахсан эрэбин”, - диэххэ айылаах маҥыраата. Эрилик Эристиин.

Нууччалыы Он ушел из жизни, он отошел от мира сего

Этиилэр

Күн (айыы) сириттэн араҕыс көр аан дойдуттан (орто дойдуттан) араҕыста

  • Хаспыт бу кырыыстаах өстөөх ордууламмыт сиригэр тыына быстар, күн сириттэн арахсар.
    ХС
  • Санаабын таппатаххытына, элбэх өлүү-сүтүү көтөллөөх, аан холорук аргыстаах айыы сириттэн арахсыам.
    И. Гоголев
Өссө холобурдар (1)
  • Уҥуох араҕыс көр уҥуох

«А» буукуба