ДьөгүөрСахалыы тылдьыт

Перевод с якутского

көтүт

туохтуур

Нууччалыы пропускать

English to skip

Ис хоһооно · 8

1 туохтуур #

Нууччалыы пропускать

English to skip

  • күнү көтүт
    пропустить деньto skip the day

2 туохтуур #

Нууччалыы вздымать

English to raise (cause to scatter through the air)

  • быылы көтүт
    поднять пыльto raise dust

3 #

көт диэнтэн дьаһ. туһ. Тыал ордук күүһүрбүт. Бөһүөлэк ыалын дьиэтин үрдүн хаарын көтүтэн күдээритэр. Н. Якутскай. Кэлбит кус-хаас көччөхтөрүн көтүтэн айаҥҥа хомуммуттара ыраатта. П. Филиппов

4 #

Бурдугу отуттан, сыыһыттан ыраастаа

Нууччалыы Веять (зерно)

  • Мааһа сыспыт бурдугун сүөкээн көтүтэр, онтон сыыһын итигэстиир.
    Күндэ
  • Оҕонньор кылаатыттан уон түүтэҕи сүгэн аҕалбытын куоластаан, хатаран, кэлиилээн, көтүтэн бэлэмнээбитэ.
    Болот Боотур
  • "Бачча киэһэ хайдах бурдуктарын көтүтэр бэйэлэрэй?" - диэн испэр дьиктиргээбитим
    Н. Якутскай

5 #

Ап-хомуһун күүһүнэн атын сиртэн тугу эмэ ыл, аҕал (биллэрбэккэ)

Нууччалыы Силой волшебства с расстояния похитить, умыкнуть что-л. (незаметно для окружающих)

  • Аптаах дьон көтүтэн ылбыт табахтарыттан тарпаттар, астарыттан аһаабаттар. Оччоҕо хомуһуннара суох буолар.
    Далан
  • Ким сарыытын, ким табатын тириитин, ким этэрбэһин көтүппүтүн [кэпсээнин] айдаана буолан эрэр эбит.
    А. Софронов
  • [Дуня:] Оо, кыахтааҕым буоллар, сибилигин ол бандьыыттар хаайыыларыттан Мэхээспин быыһаан, көтүтэн аҕалыам этэ
    С. Ефремов
Өссө холобурдар (1)
  • Сүтэр, мэлит, былдьат (көрдөрбүтүнэн эбэтэр тута). Θ Терять, лишаться кого-чего-л. (обычно явно, на глазах). Балтыбын Айталы Куону көстө көтүттүм, тумаҥҥа муннум, хаарга хаамтым, сииккэ сиэллим. Ньургун Боотур. [Лоокуут:] Күҥҥэ тэҥнээх күндү чыычаахпын, Көрбүтүнэн туран көтүттүм, Күүппэтэх өттүбэр түбэстим!
    Суорун Омоллоон

6 #

а сыһыат туохтууру кытта хайааһын түргэнник, эрчимнээхтик буоларын көрдөрөр

Нууччалыы В сочетании с деепричастиями на -а обозначает моментальность и энергичность действия

  • Бэрт сотору отуу уотун тула үтэһэлээх балыктары кэчигирэтэ охсон, икки өттүн сырайбахтаан таһаара көтүттүлэр
    Амма Аччыгыйа

7 этии #

Нууччалыы Взрастить, взлелеять кого-л. с младенческих лет, поставить на ноги, вывести в люди

  • Көччөх гынан көтүппүт - кыра оҕо эрдэхтэн иитэн атаҕар туруорбут, киһи гыммыт Кини миигин адьас аччыгый эрдэхпиттэн оҕолообут, көмүс-ньээкэ уйабыттан көччөх гынан көтүппүт күн сиригэр күндү киһим.
    А. Кривошапкин
  • Кутун (кутун-сүрүн) көтүт - эмискэ куттаан, соһутан эбэтэр абынан-хомуһунан киһини олус долгут, самнар. Θ Запугать, нагнать страху, подавлять кого-л. с помощью шаманских заклинаний. Оруос Баай кутун-сүрүн көтүттэххэ, Оруос Баай кутун-сүрүн өлөрдөххө - Отчут-масчыт олоҕо тупсуо этэ, Отчут-масчыт дьоло улаатыах этэ.
    П. Ойуунускай
  • Күдэҥҥэ (күдэн гынан) көтүт - сир үрдүттэн суох гын, тугу да хаалларбакка букатыннаахтык эс, сүтэр. Θ Уничтожить кого-что-л. без остатка. Ааҥнаан киирбит Адьырҕа өстөөҕү көҥүл сирбит үрдүттэн Көлбөрүтэн үүрүөҕүҥ, Күдэҥҥэ көтүтүөҕүҥ! Нор. ырыаһ. Күдэн гынан көтүттүбүт, Сиик гынан Симэлиттибит!
    Суорун Омоллоон
Өссө холобурдар (9)
  • Бөлөх өстөөх уоту аһар туочукаларын булара - олору биһиги артиллериябыт күдэҥҥэ көтүтэрэ. ИИФ УС. Хантан эмэ кэлэн кыыспын ылан, баайбын күдэҥҥэ көтүтэн ыскайдыахтара. ҮҮА. Күллэри (күллүү, күл гынан) көтүт - суола-ииһэ, онно да суох гына эс, букатыннаахтык уонна харса суох быс, суох гын. Θ соотв. сровнять с землей. Күн сирин күүһэ күүстээх Көҥүл дойду аармыйата [өстөөҕү] Күл гынан көтүттэ, Көмөр курдук үлтүрүттэ. Нор. ырыаһ. [Кырыктаах омуктар Кыра ыалларын] Күллэрэстии-күллэрэстии Күн сирин Көрдөөх олоҕуттан Күллэри көтүтэн Күөрэтэлээн кээстэр.
    Өксөкүлээх Өлөксөй
  • Ити сидьиҥ өлүүнү эһэрбит, күллүү көтүтэрбит, түөрт баҕанатын чороторбут буоллар.
    Күндэ
  • Күн сириттэн көтүт - тыыныгар тур, суох гын, өлөр. Θ соотв. сжить со свету. Сааһын тухары хамначчыт оҥостон баран, аны күн сириттэн көтүттэҕэ.
    М. Доҕордуурап
  • Салгыҥҥа көтүт - тугу эрэ үлтү тэптэрэн, дэлби тэптэрэн суох оҥор, урусхаллаа. Θ Уничтожить что-л. взрывом, взорвать. Мин билэрбинэн, уон аҕыс тимир суол эшелонун салгыҥҥа көтүппүппүт. ССХУо. Уйулҕатын көтүт - олус долгут, ыксат, куттаа. Θ Выбить из колеи (пугая, заставляя сильно волноваться). Эһэ часкыйыыта, атыыр саҥата сир-дойду уйулҕатын көтүппүттэрэ.
    Суорун Омоллоон
  • От-мас барыта кууһан ылыах курдук барыйан-сарыйан турара уол уйулҕатын көтүтэрэ.
    И. Никифоров
  • "Кэбис, эрэйдээҕи, уйулҕатын көтүтүмүөх", - Соня миигин күөрэгэй көппүт сириттэн тэйитэ хаамтарда.
    П. Аввакумов
  • Уутун көтүт - ким эмэ утуйан истэҕинэ уйгуурт. Θ Растревожить, развеять, расстроить чей-л. сон. Хоонньугар "оһоҕос түгэҕинээҕи" кыра кыыһа - түөртээх Сэрбэкэ этэ умайан, мөхсөн, ынчыктаан уутун көтүттэ.
    Болот Боотур
  • Дьэллик булда кини уутун көтүтэн кэбистэ.
    Н. Заболоцкай
  • Саҥа кэлбит мороду Сааһыт уутун көтүтэн, Чуумпу түүҥҥэ айдааран Кэпсиир уолбат уйгубун. П. Тулааһынап

8 этии #

Бурдук көтүтэр (массыына) - бурдугу оттон, сыыстан ыраастыыр массыына

Нууччалыы Веялка. Суон эриэхэбэй мас анныгар бурдук көтүтэр эргэ массыына хаарбаҕа баар. Н. Якутскай. Оҕонньор -- сэппэрээтэр курдук чэпчэкитик үлэлиир эмиэ бэйэтэ оҥорбут бурдук көтүтэрин көрдөртөөбүтэ. Б. Лунин (тылб.)

«К» буукуба