ДьөгүөрСахалыы тылдьыт

Перевод с якутского

мэҥэ

даҕааһын, аат тыл

Нууччалыы камень с древними письменами

English eternal

Ис хоһооно · 6
I

1 #

мэҥэ таас - былыргы суруктаах таас

Нууччалыы Камень с древними письменами

  • Былыргы сахалар, өссө ордук кинилэр өбүгэлэрэ, үйэлээҕи үйэтитэр буоллахтарына, мэҥэ тааска кубулутар эбиттэр.
    К. Уткин
  • Мэҥэ таастар тиэкистэрин элбэх учуонай араас өрүттээхтик сиһилии чинчийбитэ.
    ХС
  • Др. -тюрк. беҥгү таш
II

2 аат тыл #

Мастан оҥоһуллубут киһи уҥуоҕа

Нууччалыы Надмогильный деревянный памятник

  • Өлбүт киһиэхэ мас уҥуох туталлар. Ол аата мэҥэ диэн. СТС. Киһи мэҥэтин эргийдибит
    ХС

3 аат тыл #

түөлбэ т. Киһи уҥуоҕа, кылабыыһа

Нууччалыы Могила, кладбище

  • Манна мэҥэ баар, онтон куттанар этибит.
  • Өтөр мэҥэлэрин кириэстэрэ баара. КЕИ С-ВД
    З. Ср
  • др. -тюрк. беҥү, беҥгү ‘вечный; памятник’
III

4 даҕааһын #

Муҥура биллибэт, киэҥ; үрдээн бара турар

Нууччалыы Бескрайний, необъятный; устремленный ввысь

  • Бэдэр бэргэһэтэ мэкчиргэ буолан Мэҥэ халлааҥҥа көттө.
    С. Данилов
  • 1937 сыллаахха В. П. Чкалов АНТ-25 сөмөлүөтэ мэҥэ куйаарга көтөн кылбайан тахсыбыта. Багдарыын Сүлбэ. Дойдум хайа туһунан Туруон сөбүн билээри, Кытылыгар киирэммин Кыҥастаһа сатыыбын - Мэҥэ далай муннаран Мэндэһийэ мэлдьэһэр
    А. Николаев

5 этии #

Нууччалыы Бескрайнее небо

  • Үрдүк мэҥэ халлаан поэт. - муҥура биллибэт, үрдүк (халлааны хоһуйан этии) Сөмөлүөт үрдүк мэҥэ халлааҥҥа көтөн кылбайан тахсыбыта.
    Болот Боотур
  • Хотойдор тугу да билбэтэх-көрбөтөх курдук үрдүк мэҥэ халлааҥҥа аргыый аҕай элиэтии, эргийэ сылдьаллара.
    И. Федосеев
  • Үрдүк мэҥэ халлаан итиинэн илгийэн, ардаҕынан аргылаан уруйдаатаҕына -- өҥ сайын үтүөтэ буолар. "Кыым". Ср. др. -тюрк. меҥи ‘вечный’, меҥү ‘вечность, вечный’, уйг. меҥгү, каракалп. мэҥги, тат. меҥге ‘вечный’
IV

6 даҕааһын #

Кытарах, төрөөбөт (биэни этэргэ)

Нууччалыы Яловая, бесплодная (о кобыле)

  • Мэҥэ биэ
    ПЭК СЯЯ

«М» буукуба