Перевод с якутского
тарбах
аат тыл
Нууччалыы палец.
English digit, finger, toe
Ис хоһооно · 4
1 аат тыл #
Киһи илиитин-атаҕын хамсыыр биэс сарадахтарыттан биирдэстэрэ
Нууччалыы Палец. Уус Мандар атаҕын тарбаҕа сүгэһэрдээх буолан аармыйаҕа барбатаҕа. И. Гоголев. Мин тарбаҕым бөҕүөрбүт. Н. Габышев. Өлөксөй тарбахтарын мускуйбахтаан баран бытааннык: "Аҕаа, ийээ, мин кэргэн ылаары сылдьабын", - диэтэ. В. Протодьяконов
2 аат тыл #
Тиэхиньикэ, механизм сарадах курдук быһыылаах хамсыыр чааһа
Нууччалыы В машинах, механизмах: движущаяся деталь в виде стержня, зубца. [Малатыылка] тимир биилкэ тарбахтарынан отун сахсыйан таһааран өрөһөлөөтө
Массыына тарбахтара эргиир аайы күн уотугар көстөн килбэҥнэһэллэр. Дьүөгэ Ааныстыырап. [Борохуот] эрдиитин тарбаҕа кимиэллээн Долгуну быһыта кырбаата С. Васильев
3 этии #
Нууччалыы соотв. пальцем не шевельнет
Этиилэр
Тарбахха баттанар (ааҕыллар) көр баттан
Биригээдэ үс батальонугар кыыс диэн тарбахха баттанар этэ эбээт. "ХС". Кини көрдөрүүтүн [үүт ыамыгар] куоппут бүтүн оройуоҥҥа бүгүн да тарбахха баттанар. "ХС". Сахаларга үөрэхтээх дьон сыччах тарбаҕынан ааҕыллар аҕыйахтара. "ХС". Тарбаххын айаҕар уган биэримэ - тас көрүҥэр албыннатан киирэн биэримэ, сэрэн (кутталлаах киһи диэн этии).
соотв. пальца в рот не клади кому-л.
Тарбаххынан да таарыйыма - кими-тугу эмэ атаҕастаама, илиигинэн дьүүллээмэ. соотв. и пальцем не тронь. Мин кэргэммин тарбахпынан да таарыйбат этим. Кинини буоллаҕына тарбаҕым да төбөтүнэн таарыйбаппын. "Саха сирэ".
Биэс тарбах (тарбаҕыҥ) курдук бил көр биэс
Иванов төрөөбүт төрүт үрэҕин биэс тарбах курдук билэр буолан, Амма үөһүттэн туораан, -- эрийэ-буруйа түһэн, мас саҕатыгар таҕыста. М. Доҕордуурап Аргыныап уус үлэтин-хамнаһын туох баар ымпыгын-чымпыгын, дьону-сэргэни даҕаны биэс тарбах курдук билэр киһи. ХС
Өссө холобурдар (1)
Маппыай Маппыайабыс маны барытын көрбөтөх да буоллар, биэс тарбах курдук билэр. Бэс Дьарааһын.
Көмүс тарбахтаах (илиилээх) көр көмүс
[Иван Степанович:] Суох, бу көмүс тарбахтар... Бу олус дьикти илиилэр. С. Ефремов Дэбигис оннук мындыр өйдөөх, быһата көмүс тарбахтаах киһини булуоҥ суоҕа. А. Сыромятникова
4 этии #
Нууччалыы Безымянный палец
Этиилэр
Уус (уран) тарбахтаах
илиитигэр дьоҕурдаах, тугу эмэ уустаан, ураннык оҥорон таһаарар киһи.
Талантливый, умелый и искусный мастер, мастерица, умелец.
Халымаҕа дьахталлар Нарын, уус тарбахтаахтар. С. Данилов Өлөксөй, эн кэргэниҥ Дьэбдьиэ уус тарбахтаах, иистэнньэҥ бэрдэ эбит. В. Протодьяконов
Өссө холобурдар (1)
[Хоту дойду] уран тарбахтаахтарын атыы-дьаарбаҥкалара тэриллиэҕэ. "Кыым". Ср. др. -тюрк. тармах ʻлапа, когтиʼ, тюрк. тармак ʻветвь, веткаʼ, бармак ʻпалецʼ