Перевод с якутского
чаас
аат тыл
Нууччалыы час
English hour
Ис хоһооно · 10
1 аат тыл #
Нууччалыы час
English hour
аттанар чаас буолла пора было уходитьit was time to go
2 аат тыл #
Алта уон мүнүүтэҕэ тэҥнэһэр бириэмэ кээмэйэ
Нууччалыы Промежуток времени в 60 минут, час
Айаммытыгар кэлэ-бара үс чаастан ордуга суох буоларбыт буолуо. Р. Кулаковскай [Бадин:] Аны биир чааһынан бараллар. С. Ефремов Аҕыйах чааһынан биир кыра дэриэбинэҕэ тиийэн кэллэ. Дж. Родари (тылб.)
Өссө холобурдар (3)
Сууккаҕа алта уон мүнүүтэ буола-буола бириэмэ, кэм туолар болдьоҕо. Θ Срок в 60 минут, исчисляемый от полудня или полуночи, час. Начаалынньык аҕыс чааска хонтуоратыгар кэлиэ. Н. Якутскай Түүн үс-түөрт чаас буолла. Н. Габышев Москваҕа сэттэ чаас буолбутун тыллаан, "Север" репродуктор үс төгүл -- тыҥкынаан ылла М. Доҕордуурап
3 аат тыл #
үрд. Кэм, бириэмэ (туох эмэ саҕаланыытын эбэтэр бүтэрин этэргэ)
Нууччалыы Пора, время (наступления или существования чего-л.)
Туох-ханнык кэмнээх-чаастаах, Кэхтэр да, тиллэр да кэрдиистээх. Саха фольк Түрмэ иһигэр хааллан сыппыт дьон, босхолонор чаастара чугаһаабытын билэн, сэргэхсийэ, чөрбөҥнөһө түстүлэр П. Филиппов
4 аат тыл #
Тугу эмэ гынарга анаммыт бириэмэ (хол., сынньалаҥ кэмин этэргэ)
Нууччалыы Время, предназначенное для чего-л. (напр., отдыха)
Мунньах ыҥырыылаах чааһа чугаһыыр. Н. Якутскай Салгыҥҥа дьаарбайар чаастара быһыллыбыта П. Филиппов
5 этии #
Кылаас чааһа оск. – оскуолаҕа биир кылааска үөрэнэр оҕолор кылаастарын салайааччытын кытары сүбэ мунньахтара Оҕолор, барымаҥ, кылаас чааһа буолар.
Нууччалыы Классный час (форма общения учеников со своим учителем – классным руководителем)
Этиилэр
Өлөр чаас
ким эмэ өлөр, суох буолар бириэмэтэ, кэмэ кэлиитэ.
Время наступления смерти, ухода из жизни, смертный час.
[Бассабыык] Өйдөөтө өлөр чааһын, Хараҕа ууланна. Эллэй. О, бүттүҥ эн, Иосиф Коган, Өлөр чааһыҥ уолдьаста. Күн Дьирибинэ. [Сергей Тихонович] аҕа табаарыһыттан өлөр чааһа ыган кэлбитин кистиэн баҕарбатаҕа. Н. Габышев
Тиһэх чаас көр тиһэх I
Төрөөбүт дойдутуттан арахсар тиһэх чааһыгар бу орто дойдуга төрөөн Томсон туох үчүгэйи көрбүтүн була сатыыр. Н. Якутскай Туппут үрүҥ сибэккини Эн оҕоҥ тиһэх чааһыгар. Баал Хабырыыс
Үлэ чааһа
тэрилтэ үлэһиттэрин үлэлиир бириэмэлэрэ (үксүгэр сарсыарда 9 чаастан киэһэ 6 чааска диэри).
Рабочее время (обычно с 9 часов утра до 6 часов вечера).
Биирдэ үлэ чааһа бүтүүтэ ааҥҥа түбэсиһэн дорооболоспуттара.
Н. ЛугиновСотору үлэ чааһа бүтэн, дьиэлээтэ. М. Попов
Өссө холобурдар (1)
Үлэ чааһа букатын эрдэттэн саҕаланар. Н. Ефремов
Чаас аҥаара көр аҥаар
Чаас аҥаарын кэриҥинэн Аким Романович быраһаайдаһан -- айаҥҥа туруммута. Н. Заболоцкай [Михаил:] Кэлбэтэхтэринэ аны чаас аҥаарынан уһугуннарыам. С. Ефремов
Өссө холобурдар (1)
Массыына чаас аҥаарын кэриҥэ сэндэҥэ бэс тыа иһинэн айаннаабытын кэннэ -- Таллан өрүс бу мэндээрэ түстэ. С. Никифоров
6 аат тыл #
Туох эмэ өлүүскэтэ, сорҕото
Нууччалыы Часть, деталь чего-л
Арамаан маҥнайгы чааһа бэлэм. Сыыһа, таба сыаналаан Үөрдүүй, таптыыр көлүөнэм. И. Гоголев Бэриллибит тиэкиһи чаастарга араарыҥ. ПНЕ СТ. Турку бары чааһа хатыҥ мастан таҥыллар Хомус Уйбаан
7 аат тыл #
Ким эмэ туохха эмэ (хол., нэһилиэстибэҕэ) анал өлүүтэ, туох эмэ сыалайтан киниэхэ анаммыт сорҕото
Нууччалыы Часть, доля кого-л. в чём-л. (напр., в наследстве)
Отут сүөһүнү, ол иһигэр биир бастыҥ атыыры чаас аныыр.
Суорун Омоллоон[Бороскуобуйа] дьиҥэ, үлэлээбитин, баайы иитиспитин быһыытынан чаас ылыахтааҕа. А. Сыромятникова Ол нөҥүө күнүгэр оҕонньор уолуттан арахсан, чаас сүөһүтүн ылан, -- аччыгый уолун аахха көһөн таҥкынаан тиийбит А. Бэрияк
8 аат тыл #
байыан. Аармыйа көрүҥнэриттэн биир туспа биирдэмэ (хол., пехота)
Нууччалыы Отдельная войсковая единица (напр., пехота)
Аҕа дойдуну көмүскүүр сэриигэ арҕаа боруоҥҥа артиллерийскай чааска сулууспалаабыта. Н. Якутскай Сахаттан биһиги чааспытыгар Николаев эрэ биһикки хааллыбыт. Т. Сметанин Чааскыттан сурук кэллэ дуо? С. Никифоров
9 аат тыл #
Ыйаах, дьылҕа
Нууччалыы Участь, доля (человека)
Аҕал, аҕал мин дууһабар Ааттаах хатан ыстаалгын, Дьылҕам чымаан чааһыгар Тостубат аналланыахпын. И. Гоголев Үөскэппит Үөһээ Айыы, Миэхэҕэ киһи курдук, Киһи буолар чааста ыйан биэр Күн Дьирибинэ
10 этии #
Этиилэр
Саҥа чаастара көр саҥа I
Тыллары саҥа чаастарынан наардаан суруйуҥ. ПНЕ СТ. Тыллар суолталарынан тус-туспа бөлөхтөргө арахсаллар. Ол бөлөхтөр саҥа чаастара дэнэллэр. КИИ СТ-2.
Саппаас чаас көр саппаас
Саппаас чааһы сопхуостар үллэстэн баран сорохтор курулаан сытыараллар, сорохтор туохтара да суох буолан сылы быһа умналаһан тахсаллар. Далан Саппаас чаас сороҕо оройуон тэрилтэлэриттэн, холкуостартан, уустук уонна сэдэх өттө куораттан көстүөх курдуга. В. Титов
Өссө холобурдар (1)
Мин өйүүн саппаас чаас ыла куораттыыбын. "ХС"