ДьөгүөрСахалыы тылдьыт

Перевод с якутского

ыыр

аат тыл, туохтуур

Нууччалыы местообитание

English habitat

Ис хоһооно · 5

1 аат тыл #

Нууччалыы местообитание

English habitat (compare English stomping grounds)

  • ыырыттан ырааппыт
    он ушёл с привычных местhe wandered from his usual habitat

2 аат тыл #

Сүөһү, кыыл-сүөл элбэхтик сылдьар, кэлэр-барар суола, ороҕо

Нууччалыы Тропа, протоптанная скотом, животными

  • Ойуурбар өссө иһирдьэ киирэн, бөлүүн кэлбит суолбутунан ынах ыырын булан, төттөрү бардым.
    Күндэ
  • Уулаах Уйбаан ыллыга-аартыга бүөлэммит Дьаҕа Баһын ыырыттан айан суолугар киирэн кэллэ.
    Эрилик Эристиин
  • Ыт хаар анныгар андаатар уйатын, аһыыр сирин, сылдьар ыырын сытынан булар уонна олору үрэр
    БББ
Өссө холобурдар (6)
  • Сүөһү, кыыл-сүөл, көтөр-сүүрэр сөбүлээн сылдьар, хорҕойор, тоҕуоруйар сирэ. Θ Место обитания, пристанище скота, животных, птиц, логовище зверей. Мойбор төрөөбүт ыырыттан тэйэн бырах барыан баҕарбатаҕа.
    И. Гоголев
  • Эһэ сибилигин барбыт, бу дойду кини ыыра буоллаҕа.
    Далан
  • Куба оҕолоро аһаабыт сирдэриттэн, олохсуйбут ыырдарыттан арахсыахтарын баҕарбат курдуктар
    И. Федосеев
  • Булчут, балыксыт куруутун сылдьар, бултуур, балыктыыр сирэ. Θ Место постоянного пребывания, тропа охотника, рыболова. Онуоха-маныаха диэри суордар куттанан, кини бултуур ыырын ырааҕынан тумна көтөр буолбуттара.
    И. Федосеев
  • Кыстык хаар ньимси түһэн, бултуур ыырым кыараҕастыйан, иллэҥ кэмим үксээтэ.
    Ф. Постников
  • Сорох оройуоннарга төрүт олохтоохтор бултуур, балыктыыр ыырдарыттан үтүрүллэн эрэллэр
    Чолбон

3 аат тыл #

Киһи төрөөбүт-үөскээбит, олохсуйбут сирэ, дойдута

Нууччалыы Родные пенаты, родные места, родина

  • Бу кэмҥэ, үөскээбит ыырбыттан тэлэһийэ сылдьаммын, бөлүүн төрөөбүт алааспын түһээн көрдүм. Софр. Данилов. Ваня Николаев төрөөбүт ыырыттан харыс да халбарыйбатах оҕо этэ.
    И. Федосеев
  • Сибэкки даҕаны киһини үөрдээри, киһиэхэ кэрэхсэтээри, ыал ыырыгар чугаһаан, ыга симсэн үүнэр
    Баал Хабырыыс
  • Дьонтон саһа сылдьар ким эмэ (хол., бандьыыттар) орохтонор, хорҕойор бүччүм сирэ. Θ Укромное место, жильё, пристанище, логово (напр., преступников). Кириһээн бандьыыттар ыырдарыттан төһө кыалларынан тэйэн биэрэр санаалааҕа.
    Д. Таас
Өссө холобурдар (1)
  • Кинилэр ырааттылар, үрүҥнэр ыырдарыттан, арааһа, мүччү түстэхпит дии санаан, Уус иһигэр үөрдэ
    А. Сыромятникова

4 этии #

Нууччалыы Задерживаться, замедляться, тормозиться (о решении какого-л. дела)

Этиилэр

Ыыра кыараата көр кыараа

  • Сүллүкү сааһыран-санньыйан, улам ыыра кыараан, арбанара аҕыйаан, ахсыырга барбыта.
    Болот Боотур

Ыыра кэҥээтэ көр кэҥээ

  • Оо, киһи аймах, Эн ыырыҥ кэҥээбит, Сир-халлаан кистэлэҥин Илиигэр ылбыккын.
    М. Ефимов
  • Кини ыыра кэҥиир, дьыаланы ситэрэ-хоторо диэн ааттаан, атын сирдэринэн тэлэһийэр. Огдо. Бэйи, тугу-тугу кэпсэтэллэр, бай, дьонум ыырдара кэҥээбит, үлэ-хамнас туһунан. "Кыым". Ыыра ыраатар кэпс. – уһуур-кэҥиир, өтөрүнэн кыаллыбыт буолар (ханнык эмэ дьыала быһаарылларын этэргэ) Атыылааччылар бэйэлэрин дьыалаларын ыыра ырааппытынан ааҕаллара даҕаны сөптөөх этэ.
    М. Попов
Өссө холобурдар (2)
  • "Тохтоо, уоскуй! Сыыстаххына ыырбыт ыраатар", – Чиэнэ аргыһын уоскуппута.
    ХС
  • Сири кинилэр чааһынай бас билиилэригэр биэрдэххэ, ыыра ыраатыа. "Чолбон"

5 этии #

Нууччалыы Широкий круг общения, окружения у кого-л

  • Ыыра киэҥ (киэҥ ыырдаах) кэпс. – сылдьар эйгэтэ киэҥ, киэҥ эйгэлээх Хата, эн кэпсээ, киэҥ ыырдаах киһи. ТМН ЫМК. Хас биирдии көлүөнэ ураты өйдөөх-санаалаах, эргимтэлээх, сыаллаах-соруктаах, киэҥ ыырдаах буолар. АГ ҮБСМ. Кырачаан балтыларын саатар биир чаас көрсөн туһалаабат, ыырдара киэҥ сатаналар. ЛМ
    А. Ср
  • др. -тюрк. чаҕыр, кирг. чыйыр ‘тропа’, бур. үүр ‘притон, пристанище’

«Ы» буукуба