ДьөгүөрСахалыы тылдьыт

Перевод с якутского

сыһын

туохтуур

Нууччалыы палка

English (with dat.) to stick (to), adhere (to), cling to

Ис хоһооно · 12

1 туохтуур #

Нууччалыы палка

English (with dat.) to stick (to), adhere (to), cling to

  • олбуорга сыһын
    прилипнуть к заборуto adhere to the fence
  • соҥҥо кир сыстыбыт
    грязь пристала к пальтоdirt stuck to the coat

2 туохтуур #

Нууччалыы сжиматься

English to contract

  • киниэхэ куор сыстыбыт
    он заразился корьюhe contracted measles

3 туохтуур #

Нууччалыы привыкать

English to get used to

  • үлэҕэр сыһын
    привыкнуть к своей работеto get used to one's work

4 туохтуур #

Кимиэхэ-туохха эмэ ыга чугаһаа, өйөн

Нууччалыы Прижаться плотно, прислониться к кому-чему-л

  • Сардаанка аҕатыгар сыста түспүтэ, оттон Ленкалаах Ньургун миэхэ хатаммыттара.
    Далан
  • [Надя] дьарамай санныларын кумуччу туттан, илиитин мускуна-мускуна сылаас батарыайаҕа сыһынна.
    Н. Лугинов
  • Сиргэ сыстан сытан, боруоран көстөр халлаан сырдыгар кыһайан тулабын көрөбүн
    Т. Сметанин

5 туохтуур #

Кимиэхэ-туохха эмэ эпсэри буола иилиһин, биһилин

Нууччалыы Прилипнуть, пристать к кому-чему-л

  • Атаҕынан тэбинэн хоҥноору чыраахтаһар да, аҥаар атаҕа хам сыстан хаалар.
    Саха фольк
  • Кини быраҕаттыыр суурадаһына сымала курдук истиэнэҕэ сыстар.
    Н. Якутскай
  • Плёнка итии өтүүккэ сыстыбатын наадатыгар кини үрдүнэн өрбөх таҥаһы эбэтэр хаһыаты ууран өтүүктэнэр.
    ФНС ОС

6 туохтуур #

Биэрэккэ тигис, тохтоо

Нууччалыы Причалить, пристать к берегу

  • Таһаҕастаах баарсаны соспут борохуоттар бириистэҥҥэ сысталлар.
    П. Аввакумов
  • Оҥочо түгэҕэр эргэ эрдии аҥаарын булан ыллым уонна дьэ үгүс эрэйинэн, бэрт арыычча, кытыыга сыһынным. М. Лермонтов (тылб.)
  • Тохтоон, сынньанан, аһаан аас (үксүн кус, балык туһунан). Θ Временно остановиться на отдых, кормёжку (чаще об утках, рыбе). Бу хомоҕо кус бэркэ сыстар сирэ.
Өссө холобурдар (1)
  • Биһиэхэ манна ити балыктар эмиэ атырдьах ыйын ортотугар сысталлар. Багдарыын Сүлбэ. Киллэм биир кыракый арыытыгар (кус сыстар уута онно биир эрэ!) хаһыа да буолан киирэн, бэркэ сылдьан тахсыбыппыт
    СГС ӨСҮДь

7 туохтуур #

Кимиэхэ эмэ холбос, кими эмэ батыс

Нууччалыы Присоединиться к кому-л

  • Хата бу, абаҕабар сыстаммын, баайга түбэстэҕим диэн үөрүөххүн сатаан үөрбэккин.
    А. Софронов
  • Биир уолум, Былатыан, куоракка күрээн киирэн, бэлиитиктэргэ сыстан, билигин үөрэхтээх киһи буолан, бу былааска биир улахан тойонноро буолбут үһү.
    Суорун Омоллоон
  • Мин сайын устата Мичиҥниир Микииппэргэ сыстан, хотуурбун бэйэм оҥостор буола үөрэммитим
    П. Аввакумов

8 туохтуур #

Биир киһиттэн атын киһиэхэ көс, бэрилин, атын киһини сутуй (сыстыганнаах ыарыы туһунан)

Нууччалыы Заразиться; пристать к кому-л. (о болезни)

  • Оҕоҕо куор сыстыбыт. Сөтөл ыарыы сыстыбыт.
  • Арыгыһыт киһи оҕото хайаан да арыгыһыт буолар дьылҕаламмат, атыннык эттэххэ, итириктээһин оҕоҕо ыарыы курдук сыстыбат. ЛЛА АКДС. Саҥа ыалдьыбыт дьон кимтэн сыстыбыт биричиинэлэрэ үгүс түбэлтэҕэ биллибэккэ хаалааччы
    Кыым

9 туохтуур #

Тугу эмэ оҥорорго улам үөрэнэн, сатабылланан ис

Нууччалыы Приобретать сноровку, умение в каком-л. деле

  • Охсубуттарын үһүс күнүгэр Сеня хотуурга, дьэ, арыый сыһынна.
    Н. Босиков
  • Оннооҕор кэнникинэн үлэтигэр Игнатий илиитэ сыстан барда.
    М. Доҕордуурап
  • Ити эрээри кини сүрдээх түргэнник сыстан, үөрэтэр албастарын эҥкилэ суох оҥорор буолбута.
    НЕ

10 туохтуур #

Улам бодоруһан, кимиэхэ-туохха эмэ чугаһаан, үөрэнэн бар

Нууччалыы Привязаться к кому-л., полюбить кого-л

  • Оҕо хаһан да харахтаан көрбөтөх тоҥ нууччатыгар сыстыбыт.
    Суорун Омоллоон
  • Ким-хайа иннинэ Тэллээбит [кыра оҕото] иччитигэр Толлоойукка сыстан барбыта.
    И. Федосеев
  • Улахан киһиэхэ [Дьорҕоокко] улам сыстан, иччитийэн барда
    Н. Заболоцкай

11 туохтуур #

Суох буолууну, туох эмэ суоҕун этэргэ туттуллар (буолб. ф.)

Нууччалыы Отражает ситуацию, когда нет в наличии чего-л. (употр. в отрицат. ф.)

  • Кини түү сыстыбатах ньомоҕор сирэйигэр барыта бардам, барыта томороон, атын сиртэн аҕалан сыһыарыта быраҕаттаабыт курдук.
    Амма Аччыгыйа
  • Былыт сыстыбатах кылба маҕан халлаан көстөр.
    Н. Якутскай
  • Кыптыый сыстыбатах, Кыргыыны көрбөтөх Кылааннаах баттаҕын имэрийдэ
    Күн Дьирибинэ

12 этии #

Этиилэр

Сыа-арыы сыстыбатах киһитэ көр сыа-арыы

  • Наһаар, иирэ талах курдук имиллэҥнээбит, хачаайы, сыа-арыы сыстыбатах киһитэ этэ.
    Н. Босиков
  • Эргиэн үлэһитэ диэтэххэ, сыа-арыы сыстыбатах хатыҥыр киһитэ райпо бэрэссэдээтэлэ Суворов. М. Попов

«С» буукуба