ДьөгүөрСахалыы тылдьыт

Перевод с якутского

баҕар

сыһыат, туохтуур, холбуур

Нууччалыы всей душой и сердцем стремиться к чему-л.; желать чего-л

English maybe, perhaps

Ис хоһооно · 11
I

1 туохтуур #

Ис сүрэххинэн, өйгүнэн-санааҕынан туохха эмэ дьулус, тардыс

Нууччалыы Всей душой и сердцем стремиться к чему-л.; желать чего-л

  • Киһи киэнигэр баҕарыма - бэйэҥ киэниттэн матыаҥ (өс хоһ.). Биһиги үөрэхтээх, үлэһит буоларбытыгар ийэлээх-аҕабыт төһө баҕардылар этэ.
    М. Доҕордуурап
  • Үөрүү! Дьол! Сүрэх ыллыан баҕарар, Сүрэх туойуон баҕарар.
    Т. Сметанин
  • Баҕарабын быйаҥнаах Ардах курдук буолуохпун, Дьоҥҥо, ийэ дойдубар Туһалаахтык олоруохпун
    С. Данилов

2 туохтуур #

Кимиэхэ эмэ ыллар, ымсыыр, курдары тартар (хол., дьахтарга)

Нууччалыы Испытывать большое желание, страсть к кому-л. (напр., к женщине)

  • Сирбит дьахтарыгар баҕарбыкка дылы (өс ном.). Эллэй Боотур үтүө майгыннаах, кэрэ дьүһүннээх дьоһун киһи буолан, Омоҕой кыргыттара баҕарар, таптыыр буолтар.
    Саха фольк
  • Мин бэйэм ити киһиэхэ баҕаран туран барбатаҕым
    Н. Неустроев

3 этии #

Баҕар да баҕарыма - сөбүлэнэргиттэн-сөбүлэммэккиттэн, үөрэргиттэн-хомойоргуттан тутулуга суох тугу эмэни толорорго күһэллиэҥ

Нууччалыы Рад не рад; хоть рад, хоть не рад; хочешь не хочешь (а придется)

4 этии #

Этиилэр

Ким баҕарар көр ким

  • Кыраныыссаҕа, наада буоллаҕына, пограничниктар ким баҕарар дьиэтин дьэҥдьийэр бырааптаахтар.
    Н. Якутскай
  • Саҥа дьылга ким баҕарар Доҕоругар үтүөнү баҕарар.
    Т. Сметанин

Төһө баҕарар көр төһө

  • Научнай үлэһит буоллаххына төһө баҕарар үүнүөххүн, аатырыаххын сөп. Софр. Данилов. Егор Петрович олус интэриэһинэй киһи! Кини туһунан төһө баҕарар суруйуохха сөп.
    Н. Лугинов

Туох (тугу) баҕарар көр туох

  • Барбытым кэннэ туох баҕарар диэтиннэр. Софр. Данилов. Мин эйигин сүрдээхтик таптыыбын, эн тускар туох баҕарар буолуом: ууга киириэм, уокка түһүөм.
    С. Ефремов

Хайа баҕарар көр хайа

  • Эһиги кыргыттаргыт,... Хайа баҕарар албыҥҥа түбэһиэххитин сөп.
    Н. Якутскай
  • Уус-уран туруктаах буоланнар алгыстар хайа баҕарар омуктарга фольклор кэрискэтигэр киллэриллэн ырытыллаллар.
    Саха фольк

Хайдах баҕарар көр хайдах

  • Кини бэйэтин иэһин толордо, онон билигин ыраас суобаһынан суолун хайдах баҕарар салгыы турар кыахтанна.
    Н. Заболоцкай
  • Мин курдук тулаайах, ким да көмүскэспэт киһитин хайдах баҕарар оҥороруҥ көҥүлүҥ.
    С. Ефремов

Ханна (хантан) баҕарар көр ханна

  • Биһиги, байыаннайдар, ханна баҕарар байыаннайбытынан сылдьар идэлээхпит.
    Амма Аччыгыйа
  • Эмээхсин эрэйдээҕи ханна баҕарар ыҥыртаран ылыан сөп этэ. Софр. Данилов.

Ханнык баҕарар көр ханнык

  • Оттон ханнык баҕарар үлэ норуокка төһө туһаны аҕаларынан сыаналанарын эһиги билэр буолуохтааххыт. Софр. Данилов. Норуот айымньылара, син ханнык баҕарар искусство айымньыларын курдук, кэрэ сокуонунан оҥоһуллаллар. Эрчимэн.

Хаһан баҕарар көр хаһан

  • Биһиги аан бастаан билсиһэр күммүтүгэр хаһан баҕарар кырдьыгы утарытынан этиэх буолан үлэһэн турарбыт. Софр. Данилов. Таба көҥүл сылдьар, маамыктанан хаһан баҕарар иилэ быраҕан ылаҕын. Н. Габышев
II

5 #

ситим т

  • Баҕар самыыр түстүн, баҕар хаар түстүн, син биир барабыт.
  • Баҕар кыыһыр, баҕар туой, баҕар ытаа - туох буолуой?
    П. Тулааһынап
  • Баҕар үрүҥ буоллун, баҕар хара буоллун
    Амма Аччыгыйа

6 #

Соруйар туохтуурдары кытта хос-хос туттуллан, биирин биирэ солбуйар эбэтэр утарар ис хоһоонноох этиилэри, этии чилиэннэрин сөпсөһөр суолтанан ситимниир (баҕардар, да, даҕаны)

Нууччалыы С глаголами в повелительной форме, повторяясь, выражает уступительное значение при сопоставлении предложений или их членов, которые по своему значению исключают или заменяют друг друга

7 #

Соруйар туохтуурдары кытта сөпсөһөр суолталаах этиилэри, биитэр араарыллыбат бөлөхтөрү холбооттуурга туттуллар (да, даҕаны, баҕардар, дьөрү)

Нууччалыы С повелительными глаголами употребляется для соединения предложений или оборотов уступительной связью (хоть, до такой степени, что, допустим, даже)

  • Баҕар биһигини убуорунай да ыраастаттыннар, мин эйигин кытта эрэ буолуум...
    А. Федоров
  • Тэйиэм суоҕа биир хардыыны, баҕар тыыным да быһыннын
    Эллэй
III

9 #

Этиллэр санааҕа буолуон сөп диэн сэрэйиини көрдөрөр (баҕардар, арааһа, бука)

Нууччалыы Выражает предположение о допускаемой возможности действия (может быть, возможно)

10 #

Сөбүлээһини, көҥүллээһини араас дэгэттээхтик көрдөрөр

Нууччалыы Выражает согласие, разрешение с различными оттенками (пусть, пожалуй, хоть)

  • Баҕар, эн этэрин курдук буоллун.
    С. Ефремов
  • Кыыс аата Халерхаанан, баҕар хааллын даҕаны.
    С. Курилов
  • Бокуруоп кэнниттэн, аһыммат буоллаххына, баҕар, тыыннаахтыы да ыйыстан кэбис
    Амма Аччыгыйа

11 #

Кэлэр кэмнээх туохтууру кытта этэр санааны чуолкайдыырга, бигэргэтэргэ туттуллар, ардыгар, төнүннэрэр ситим тыл дэгэттэнэр (хол., холобурун ыллахха)

Нууччалыы Употребляется с глаголом будущего времени для пояснения, подкрепления высказываемой мысли (иногда имеет оттенок значения уступительного союза: хоть например, к примеру)

  • Ханна баҕарар олоруохха үчүгэй, баҕар, Биһиги Сахабыт сирин да ылыаҕыҥ. ПНЕ МСЯЯ. Наада буолуо да, биир күҥҥэ баҕар үс-түөрт да суол үлэни толоруоҥ.
    С. Ефремов
  • Ичигэстик таҥнан сырыт, баҕар, тымныйан, ыалдьан хаалыаҥ
    Дьүөгэ Ааныстыырап

«Б» буукуба