ДьөгүөрСахалыы тылдьыт

Перевод с якутского

ыарыы

аат тыл

Нууччалыы расстройство, нездоровье, нарушение нормальной жизнедеятельности организма, недуг, болезнь

English pain

Ис хоһооно · 5

1 аат тыл #

Ким, туох эмэ ыалдьан доруобуйатын, чөл туругун сүтэриитэ, чэгиэн туруга кэһиллиитэ

Нууччалыы Расстройство, нездоровье, нарушение нормальной жизнедеятельности организма, недуг, болезнь

  • Ыарыы дьиҥнээх эрэйин Ыалдьар киһи өйдүүр дииллэр.
    Күннүк Уурастыырап
  • Диагноз туруорбакка эрэ, мин ыарыыгын хайдах билиэхтээхпиний?
    С. Ефремов
  • Ыарыыта ситэри үтүөрбэтэр да, Лаврентий Николаевич тупсарга дылы буолбута.
    Н. Габышев
Өссө холобурдар (2)
  • Таба ыарыыта турбут.
    Н. Заболоцкай
  • Бу ыарыылар хортуоппуйу үүнэр да, харайыллар да кэмигэр сутуйаллар
    ФНС ССХА

2 аат тыл #

Ким эмэ ыарыыны этинэн-хаанынан билиитэ

Нууччалыы Ощущение физического страдания в какой-л. части тела, боль

  • Ыарыытын уҕарытыахтыы Аянитов умса түһэн, ыалдьар сирин ытыһынан ыга баттыы сатаата. Софр. Данилов. Ыарыытын тулуйа сатаан хараҕын быһа симтэ, алын уоһун хам ытырда.
    И. Гоголев
  • Туран куотуохпун, өттүгүм ыарыыта кыайан сүүрдүө суох
    Н. Якутскай

3 аат тыл #

Тугунан эмэ олус үлүһүйүү, туохха эмэ дууһалыын, өйдүүн-санаалыын тууйа туттарыы

Нууччалыы Сильное, захватывающее полностью кого-л. увлечение кем-чем-л., страсть, пристрастие, интерес; страсть, любовь

  • Уум кэлэн биэрбэккэ, бульварга сылдьабын, Хоһоон суруйар ыарыынан ыалдьабын.
    Л. Попов
  • Таптал диэн Кирилл Васильевич билэринэн, минньигэс муҥ, кэрэ ыарыы.
    Н. Габышев
  • Ханнык да ыарыыттан санаа ыарыыта киһини ордук сотору кэбирэтэр
    Н. Павлов
Өссө холобурдар (3)
  • Туохха эмэ сайыннарар буолбакка, кэннин диэки тардар бөрүкүтэ суох көстүү. Θ Конёк, слабость, недостаток. Мин саныахпар, ол уруккуттан олоҕуран силиһирбит тыа оскуолаларын типичнэй ыарыылара: сыана формализма.
    Н. Лугинов
  • Оннук ыарытыган буолбатаххын, эн ыарыыҥ биллэр – олус иллэҥҥин.
    М. Доҕордуурап
  • Ититэр систиэмэлээх олорор дьиэлэр тымныйыылара элбэх биричиинэттэн тахсар. Ол гынан баран дьиэ тымныйыытыгар икки сүрүн ыарыы баарын этиэххэ наада
    Кыым

4 этии #

Этиилэр

Сүрэх-быар ыарыыта көр сүрэх-быар

  • Сөбүлээбэт киһилиин олорууттан, сүрэх-быар ыарыытыттан -- хайа, оҕобут хатан-кууран бараарай?
    Т. Сметанин

Сүрэх-быар ыарыыта буол көр сүрэх-быар

  • Оннук сүрэх-быар ыарыыта буолла, кырдьыгы бар-дьоҥҥо этэн, арыый чэпчээн баран, бу күнтэн сүтэр ордук буолсу.
    А. Сыромятникова

Сүрэх-быар ыарыыта оҥоһун көр сүрэх-быар

  • Сорох оттон биир санааны күнү быһа сүрэх-быар ыарыыта оҥостон баран, эппэккэ мэлийэн сыттаҕа бу.
    В. Титов
  • Шестаков төрөөбүт литературатын сүрэх-быар ыарыыта оҥостубута кими барытын истиҥник долгутар. "ХС"

5 этии #

Этиилэр

Аҕылаан ыарыы көр аҕылаан

  • Аҕылаан ыарыыттан талбыт курдук үчүгэй туруктаах ньирэйдэр өлөллөр.
    С. Федотов
  • Улахан Ыстапаан биир дьыл аҕылаан ыарыыттан сүөһүлэриттэн ытыһын соттубута. "Чолбон".

Араҥ ыарыы көр араҥ

  • Мэхээлэ ойоҕо Тыытыгынай Мааппа диэн биэс уонуттан эрэ тахсыбыт дьахтар араҥ ыарыынан ыалдьыбыт үһү.
    С. Маисов

Дьарҕа ыарыыта

дьарҕа диэн курдук.

  • Түөннээһини, дьарҕа ыарыылары лаппа баһылаабыт. ФГЕ-СДь ӨӨСҮҮ.

Иирэр ыарыы көр иир I

  • Арааһа, иирэр ыарыы тураары гыммыт дуу диэтим.
    ИИА КК

Ис ыарыыта көр ис IV

  • [Ойуун] ис ыарыытын илбийдэҕинэ, аал уокка айах тутан алҕаан намылыттаҕына – барыта үтүөрэн, тиллэн, чэчирээн кэлэр үһү.
    А. Бэрияк

Көҕүс ыарыыта көр көҕүс II

  • Оҕом онтон ыла турбакка, көҕүс ыарыы буолан, муҥ бөҕөнү көрөн, үһүс сылыгар тиийэн өлбүтэ.
    Эрилик Эристиин
  • Таба -- көҕүс ыарыытынан ыалдьыах көрүҥнээх буоллаҕына, бэтэринээр маҥнайгы көмөнү оҥорор.
    ХС

Көрөр ыарыы

көрөр диэн курдук.

  • Кыһыныгар эмээхсин биир сөмүйэтэ көрөр ыарыы буолан, олус муҥнанан баран, саҥардыы арыый буолан иһэн таҥараҕа тиксээри, хас да хонукка ыалга олорон хараланна.
    Амма Аччыгыйа
  • Хаҥас илиитин сөмүйэтэ көрөр ыарыы буолбутун эмээхсиҥҥэ эмтэтээри кэлбит этэ.
    С. Маисов

Күөмэй ыарыыта көр күөмэй

  • Алёша күөмэйин ыарыыта муҥнаабыта хас да хонно.
    Г. Николаева

Куһаҕан ыарыы көр куһаҕан

  • Па, саҕы даҕаны, Куһаҕан ыарыыга хотторуом дуо, ама? Дьуон Дьаҥылы. Ол саҕана сыстыганнаах куһаҕан ыарыылар тарҕана илик кэмнэрэ. ФГЕ-СДь ӨӨСҮҮ.

Симэхтээх ыарыы көр симэхтээх

  • Оннук үлүгэрдээх күчүмэҕэйгэ эбии, сэтинньи ый ортотугар симэхтээх ыарыы өрө турбута.
    Н. Якутскай

Сыстыганнаах ыарыы көр сыстыганнаах

  • Араас сыстыганнаах ыарыыга ыалдьан дьон өлөрө улам хойдон испитэ.
    Эрилик Эристиин
  • Саньытаарынай усулуобуйа мөлтөҕө сыстыганнаах ыарыыга сутуллууга тиэрдибитэ. ДАМ.

Тартарар ыарыы көр тартар

  • Уончалаах уоллара тартарар ыарыынан ыалдьан өлбүтүн туһунан истэрэ.
    ХС

Тирии ыарыыта көр тирии

  • Кыра дьон таҥаһы булан таҥныбакка, сайыннары-кыһыннары ынах, сылгы тириитинэн эттэрин хаххаланар буолбуттара, араас тирии ыарыытыгар ылларбыттара.
    Эрилик Эристиин

Титириир ыарыы

титириир диэн курдук.

  • Оттон Азияҕа, Америкаҕа [үүнэр] хиннэй мас, ол мастан титириир ыарыы эмин, хиня диэни, оҥороллор.
    С. Ефремов

Уҥар ыарыы көр уҥ

  • Тимэх отунан сорох сирдэргэ төбө ыарыытын уонна уҥар ыарыыны эмтииллэр. МАА ССЭҮү.

Хара ыарыы көр хара

  • Арай мин айыы саҥнаах Хара ыарыыга Хаптарбыт курдук, Үс үөстээх өргөн өтүүнэн Өрө кэлгиллэн, Өҕүйбэт сиргэ үөтүллэн Баран эрэбин.
    С. Зверев
  • Хара ыарыыга хаптардыбыт?
    П. Ламутскай
Өссө холобурдар (1)
  • Ср. ДТС аҕрых, тат. авыру, уйг. аҕрик, туркм. аагыры ʽболь; болезнь, заболевание, недуг, немочь, хворьʼ

«Ы» буукуба