Перевод с якутского
төрөө
туохтуур
Нууччалыы производить на свет младенца, детёныша, давать жизнь младенцу, детёнышу, рожать (о женщине, самке животного). [Ханньалба:] Оҕото суох эмиэ куһаҕан, элбэх оҕолоох эмиэ куһаҕан
English to give birth
Ис хоһооно · 6
1 туохтуур #
Кэмиҥ кэлэн искэр баар оҕоҕор күн сирин көрдөр, оҕолон (дьахтар, ийэ кыыл туһунан)
Нууччалыы Производить на свет младенца, детёныша, давать жизнь младенцу, детёнышу, рожать (о женщине, самке животного). [Ханньалба:] Оҕото суох эмиэ куһаҕан, элбэх оҕолоох эмиэ куһаҕан
Мин эн Кээчэҕин ордоро саныыбын, оттон мин Боккуойам бокуойа суох сыл ахсын төрүүр.
П. ОйуунускайКүкүргэ төрөөн сыыстаран даҕаны буолуо, Өксүүнньэ -- өйө суох уонча хонукка сыппыта. Л. Попов Ынах үгүс өттө муус устар уонна ыам ыйыгар төрүүр ГМФ ССССС
2 туохтуур #
Ийэҥ иһигэр үөскээн баран, кини иһиттэн тахсан күн сирин көр
Нууччалыы Появляться на свет в результате родов, родиться (о человеке, животном)
Уол оҕо төрөөтөҕүнэ мин ааппын биэрээриҥ. Саха фольк Уон аҕыс оҕо төрөөн сорохторо орпутуттан Митя улаханнара этэ.
Суорун ОмоллоонКэнчээри элбэх оҕолоох кэргэҥҥэ төрөөбүтэ. Л. Попов
Өссө холобурдар (1)
Саҥардыы төрөөбүт ньирэй маҥыраан мэккириир Дьүөгэ Ааныстыырап
3 туохтуур #
ан эмэ утумнанан таҕыс, үөскээ (туох эмэ саҥаны, сонуну этэргэ)
Нууччалыы Появляться, возникать, рождаться (о чём-л. новом)
Мөҕүмэ, мөҕүмэ – көҥүллүк төрөөтүн Мин ырыам, хоһоонум, Мин уордаах хотунуом! С. Данилов "Кырдьык мөккүөртэн төрүүр" диэн олус сөпкө эппиттэр быһыылаах. Күннүк Уурастыырап Ол күнтэн имэҥнээх тылга сөрөппүтүм, ол күн хоһоонньут төрөөбүтүм П. Тулааһынап
4 туохтуур #
Халлааҥҥа көстүбэт буола сүтэн баран көстөн кэл, саҥалыы үүнэн бар (ый туһунан)
Нууччалыы Появляться, наблюдаться вновь на небе после исчезновения (о новолунии)
Ол күн көрбүт Көмүс туонатыгар, Ый төрөөбүт Ытык дабайыытыгар, Көмүс бэйэбин көлүнэҥҥин, Миҥэ бэйэбин миинэҥҥин Көтөн күпсүйэр үһүгүн, Нохойдоон! С. Зверев Олунньу төрүт да тымныы буолар чинчилээҕэ: олус өргөстөөх ый төрөөбүтэ Болот Боотур
5 этии #
Этиилэр
Аҕа курдук аҕаттан (төрөөбүтүм, айыллыбытым) көр аҕа
Мин да аҕа курдук аҕаттан айыллыбытым, ийэ курдук ийэттэн төрөөбүтүм. Ньургун Боотур.
Адаҕатын кэппитинэн төрөөбүт көр адаҕа
Адаҕатын кэппитинэн төрөөбүт, Арбаҕаһын бүрүммүтүнэн үөскээбит, Арсыын туора тиистээх Арсын Дуолай. Күннүк Уурастыырап
Аны төрүүргэ көр аны
Мин эһиэхэ аны төрүүрбэр да этиэм суоҕа. Кыһыллар эһигини син биир имири сотуохтара. Д. Токоосоп
Ийэ курдук ийэттэн (төрөөбүтүм, айыллыбытым) көр ийэ
Мин бу Саха киһи көрөр Сардаҥалаах маҥан халлаанын Үрүт өттүгэр төрүөбүтүм-үөскээбитим, Аҕа курдук аҕаттан айыллыбытым, Ийэ курдук ийэттэн төрүөбүтүм. Ньургун Боотур.
Иккис төрөөбүт дойдута көр иккис
Онтон ыла Саха сирэ кини иккис төрөөбүт дойдутунан буолбута. ХС
Иккиһин (иккистээн) төрөөбүт саҕа (курдук) санаа көр иккиһин
Барарбар, кырдьыга, эргийэн кэлиэм дии санаабатаҕым. Онон, быһата бу хат төрөөбүт курдук сананан кэлэн олоробун.
Суорун ОмоллоонМаайа [силиэстийэттэн босхолонон] иккиһин төрөөбүт тэҥэ санаммыта. ХС
Киһи итэҕэһигэр кэлбит (төрөөбүт) киһи (дууһа) көр киһи I
Кини Бүөккэни омун-төлөн, уу-хаар тыллаах, быһата, биир киһи итэҕэһигэр төрөөбүт киһинэн ааҕара. В. Протодьяконов Тэҥн. киһи эрэ аатын ылан (сылдьар).
Көрөн төрөө көр көр I
Уоллара олох аҕатын көрөн төрөөбүт оҕо, умса бырах, тиэрэ бырах – үүт-үкчү.
Мас төрөөн
мас курдук 2 диэн курдук (көр мас).
"Тугу санаммытый?" – диэтэ Слепцов -- кэм да сирэйэ мас төрөөн олорон.
К. Симонов
Өл да төрөө көр өл I
Өл да төрөө, [тааҥканы] үлтүрүтүөххэ наада. Н. Туобулаахап Өл да төрөө, кистэммит отут аты бул. ХС
Төннөн төрөөбүт көр төнүн
Төрүүр (төрөтөр) оҕону төлкөлөө (уйалаа) көр оҕо
6 этии #
Этиилэр
Төрөөбүт дойду көр дойду
Киһиэхэ төрөөбүт дойдута Төрөппүт ийэтин кэриэтэ: Сүрэҕин ытатан, ыллатан, Норуот кырдьыгар үөрэтэр. С. Данилов Кини дьиэтигэр аһыы олорон, төрөөбүт дойдутугар кэлэн эйэлээх, сынньалаҥ олоххо олорор киһи быһыытынан, толору дьоллоохтук сананна. М. Доҕордуурап
Төрөөбүт дьон көр дьон
Төрөөбүт таптыыр дьонноро Ньургуһуну эргэ биэриэхтэрин саныыллар. Ханна, кимиэхэ?.. Лоокуттан атын киһиэхэ... Дьүөгэ Ааныстыырап.
Төрөөбүт күн көр күн
Нина саныыр: "Төрөөбүт күн – үөрүү, дьол дииллэр. Ким билэр. Сороххо баҕас төрөөбүт күн ордук элбэх үлэлээх, түбүктээх, сүпсүктээх, ыксаллаах... " Н. Габышев Ср. др. -тюрк. төрэт ʻсоздавать, творитьʼ, төрү ʻрожатьʼ, тув. төрэ ʻродисьʼ, төрүүр ʻродитьʼ, каракалп. дөреу ʻвозникнутьʼ