ДьөгүөрСахалыы тылдьыт

Перевод с якутского

киир

туохтуур, аат тыл

Нууччалыы входить, войти

English to set

Ис хоһооно · 25

1 туохтуур #

Тастан кэлэн туох эмэ иһигэр баар буол

Нууччалыы Входить, войти

  • Хас эмэ бартыбыаллаах дьон, сүр тиэтэлинэн кэлэн, дьиэҕэ киирдилэр.
    А. Софронов
  • Ол сытан эрэ көрдөҕүнэ, таһыттан биир сарыы сонноох, ынах этэрбэстээх киһи киирдэ.
    Н. Неустроев
  • Маайа, кыбыста-кыбыста, урукку тойонун аах олбуордарыгар киирэр.
    Н. Якутскай
Өссө холобурдар (4)
  • Кыыһым мин бараары гыммыппар үөрбүттүү, хоһугар киирбитэ
    С. Данилов
  • Булт сэбигэр хабылын, тутулун (кыыл, балык туһунан этэргэ). Θ Оказаться пойманным, попасть в охотничью ловушку (о звере, о рыбе). Күөлбүт балыга аны тууга да, ардьааҕа да киирбэт буолбут.
    Н. Якутскай
  • Уоһук: "Хайа, сэгэриэм, бу хантан кустанныҥ?" Тимэппий: "Ээ, Тоҥуулаах үрэҕэр тиргэ ииппиппэр, онно киирбит. "
    Күндэ
  • Кынаттан күөйтэрдэҕинэ эрэ, муҥха ийэтигэр балык киириэхтээх.
    ПН

2 туохтуур #

Арыый үрдүк сиртэн аллара диэки бар (хол., өрүскэ, күөлгэ, алааска барыы туһунан)

Нууччалыы Направляться куда-л. вниз, спускаться с более высокого места (напр., к реке, к озеру, к аласу)

  • Бастаан Саабалаах балаҕаннарыгар барыахха, ол кэннэ ойбоҥҥо киириэхпит буоллаҕа дии.
    А. Софронов
  • Бөлүүҥҥү кыраһа кэнниттэн оҕустаах сыарҕа суола алааска киирбит.
    Н. Якутскай
  • Мин эрдэ туран уу баһар күөлбэр киирэн далаһа тумсугар сууннум.
    И. Гоголев
Өссө холобурдар (2)
  • Биһиги үөрүүбүтүн кытта өрүскэ муҥхалыы киирдибит
    И. Данилов
  • Халдьаайыттан (киһини көмөр сиртэн) кэл. Θ Спуститься с более высокого северного склона аласа, на котором якуты обычно хоронят покойников. Киһилэрин кистээн киирэннэр, мустубут дьон хоолдьуга этин аһаабыттар
    Болот Боотур

3 туохтуур #

Кытыы сиртэн киин, үөс сиргэ кэл

Нууччалыы Перебраться, приехать из глубинки в центр

  • Бу, дьиикэй Туобуйа түгэҕиттэн киирбит, табаны-тайаҕы кытта сэргэстэһэн үөскээбит, бии Хахаарытта кыыһа Харытыана хамначчыт эрэйдээх -- уу баһан иһэр эбит.
    П. Ойуунускай
  • Коммунизм холкуос булчута Дайыыла Дарамаайап тыаттан бэҕэһээ киирбитэ. Софр. Данилов. Кэбис, Майаттан мин аны Киирииһибин Дьокуускайга
    Баал Хабырыыс
  • Өрүс, күөл үөс өттүгэр эбэтэр арыытыгар тиий. Θ Пробраться на середину реки или на остров. Ол курдук кинилэр Арыыга киирэннэр, Тыыта суох хаайтаран, Таах өрөөн хаалтара.
    С. Данилов
Өссө холобурдар (2)
  • Борууну туораан, кууран хаалбыт тас үөскэ киирдим.
    Т. Сметанин
  • Оҕус эмискэ баҕайы үөс диэки киирдэр киирэн харбаан барбахтаан иһэн тоҕо эрэ төттөрү эргиллэн таҕыста
    ХС

4 туохтуур #

Кимиэхэ эмэ кэл, кимиэхэ эмэ сырыт; ханнык эмэ сололоох киһини кытта көрүс

Нууччалыы Зайти к кому-л., навестить кого-л.; быть на приеме у кого-л

  • Алмаас таас сандаарар дыбарыас Алаарбыт-күндээрбит аанын аһан Хоруол судаарга киирэн хоруйдаан кэбистэ.
    П. Ойуунускай
  • Сарсыарда Оноҕочоон Чоохоон баай Хара Хааҥҥа киирэн кэлэр.
    Суорун Омоллоон
  • Болдьохтоох кэмҥэ мин Михайловка киирбитим.
    Н. Якутскай
Өссө холобурдар (3)
  • Бэрэссэдээтэлгэ киирэн хайдах этиэхтээҕин толкуйдаан көрдө
    Т. Сметанин
  • Кими эмэ кытта охсуһа кэл, сэриинэн саба түс. Θ Придти к кому-л. с намерением сразиться, наступать на кого-л. с войной. Илиэһэй илэ бэрдигэр Илэ бэйэбинэн киирдэхпинэ, Оһолго оҕустарыаҕым, Очурга тэптэриэҕим.
    П. Ойуунускай
  • Россияҕа күүс өттүнэн киирбит ньиэмэс омугу утары сэриини күүһүрдүөхтээхпит
    Амма Аччыгыйа

5 туохтуур #

Туох эмэ (үксүгэр ойуур, үүнэн турар от) ортотугар, быыһыгар баар буол

Нууччалыы Оказаться в центре, в середине чего-л., войти

  • Кэдэлдьи алаас уонна Баатты хочото чараас тыалаах үрдүк арҕас халдьаайынан быысаһаллар. Ол чараас тыаҕа киирдэххэ, хочолоох алаас иккиэн көстүбэттэр.
    Амма Аччыгыйа
  • Оҕотун саҥа киллэрбит чөккөөкү от саҕатыгар ньыкыйан олорон иһиллээмэхтээт, өлөҥ быыһыгар киирэн хаалла.
    И. Гоголев
  • Эн байанайдаах тыаларгар мин киирэбин, Соргубар эрэнэ, суһал хаамыынан.
    С. Данилов
Өссө холобурдар (2)
  • [Иван Иванович:] Оҕолоор, кэлиҥ түргэнник, ойуурга киирэ охсуоҕуҥ. Улахан наада баар.
    С. Ефремов
  • Мойот саатын туппутунан ойуурга киирдэ
    Т. Сметанин

6 туохтуур #

Саас соҕурууттан көтөн кэл эбэтэр күһүн соҕуруу күргүөмүнэн бар (кус-хаас туһунан); күргүөмүнэн көтөн кэл (бултанар уу көтөрө сарсыарда, киэһэ күөлгэ, өрүскэ кэлиитин этэргэ)

Нууччалыы Перелетать стаей; прилетать (о перелете птиц; о массовом прилете водоплавающей дичи к воде на утренней или вечерней зорьке)

  • Ол баҕас уруккуттан да биллэр ээ: хаас киирдэҕинэ, үрэх баһыгар хаардаатаҕа диэччилэр.
    Далан
  • Үлэлэрин бүтэрбит дьон быһыытынан, хаас көтөрүн кэтэһэн олордулар. Кыһытыан иһин, хаас киэһэ, сарсыарда да киирбэтэ.
    В. Протодьяконов
  • Килэччи тоҥно эмиэ уум, Көтөр эмиэ киирбэтэ. Урсун. Кус-хаас киирэр саҥата иһиллэргэ дылы
    Н. Павлов
Өссө холобурдар (1)
  • Хотугу муора арыытыттан туундараҕа таҕыс (дьиикэй таба маассабайдык кэлиитин туһунан этэргэ). Θ Перебраться стадом (о миграции диких оленей). Аҕам, бука, синньэ кэлэрэ буолуо: кыыл киириэ эрдэ эбээт
    Болот Боотур

7 туохтуур #

Тугу эмэ курдаттаан, өтөн иһирдьэ баар буол (өт); эккэ-хааҥҥа, дууһаҕа билин

Нууччалыы Проникнуть, просочиться сквозь что-л., подхватить, подцепить (о болезни)

  • Толомон маҥан күн Төлөнө киирдин диэн, Тоҕус уолҕан-чуолҕан түннүктээх.
    П. Ойуунускай
  • Биирдэ харахпар ыарыы киирбитин, "кугас ынах сааҕа эмп буолар үһү" диэбиттэрин кырдьыктанаммын, былаакка ынах сааҕын суулаан баран, харахпар баанан хоммутум.
    Амма Аччыгыйа
  • Оччотооҕуга ийэлэрэ Кантира бокуонньук, муннугар тумуу да киирбэккэ, өлүөр хаалбыта
    Эрилик Эристиин
Өссө холобурдар (3)
  • Киһи этин-сиинин иһигэр, этин сааһыгар баар буол. Θ Оказаться в теле человека, проникать, показать. Сэмэн ытыһын чэрин дуу, ытыһыгар мас киирбитин дуу кытаахтаһан, кыҥастаһа турар.
    Амма Аччыгыйа
  • Хараҕар сыыс киирбитэ Хас да хонук ааспыта, Баппыыска да биэрбитэ Умнуллан барбыта.
    П. Тобуруокап
  • "Дэҥҥэ киирбит сыыһы Тибиирэн таһаараллар", - диэн Кимтэн эрэ истибитин Кичимэ өй умнубатах
    Т. Сметанин

8 туохтуур #

Сүрүн үөскэ эбэтэр муораҕа түс, улахан ууну кытта холбос (үрэх, өрүс туһунан)

Нууччалыы Впадать в основное русло или в море (о речке, реке)

  • Өлүөнэ өрүс Ол тиийэн, Хотун эбэтин Холлугурас муус Хоонньугар киирэн, Хоһоонноон холдьугуруу сытта.
    Өксөкүлээх Өлөксөй
  • Тоҕус уон тоҕус Дуолан үрэхтэр Холбоһон куугунаан киирбит Холбороҥ маҥан хочолоох
    П. Ойуунускай
  • Барар хайысханы, суолу бул. Θ Найти направление движения, выйти на дорогу. Кини булчут оҕонньор ыллыгар киирэн баран, суоллаан отууга тиийбитэ.
    Суорун Омоллоон
Өссө холобурдар (2)
  • Күрбэ айаҕар тиийиитигэр биир хобураак (лаама таҥаратын дьиэтин үөрэнээччитэ) иннин күөйэ сүүрэн суолга урут киирдэ.
    Эрилик Эристиин
  • Биһиги сирбит күчүмэҕэйин саҥата суох түһэн, суолбутугар киирдибит
    Н. Заболоцкай

9 туохтуур #

Үлэ, үөрэх тэрилтэтигэр, сойууска ылылын, баар буол

Нууччалыы Устроиться, зачислиться в какое-л. учреждение, стать членом какой-л. организации, объединения, поступить (на учебу, работу)

  • Таҥара көмөлөһөн үөрэххэ киирдэргин үчүгэй этэ.
    А. Софронов
  • Бу Миисэ, оттон бу улахана Бааса, аны күһүн оскуолаҕа киирээри сылдьар киһи.
    Амма Аччыгыйа
  • Эн кыайыылаах-хотуулаах Кыһыл Аармыйа кэккэтигэр киирдиҥ буолбаат?!
    Суорун Омоллоон
Өссө холобурдар (1)
  • Таня, тоҕоостоох үлэҕэ киир, орто үөрэхтээх киһи үлэтэ суох сылдьара табыгаһа суох
    М. Доҕордуурап

10 туохтуур #

Саҥа дьиэҕэ көһөн кэл, олохсуй

Нууччалыы Переехать, заселиться в новое помещение, в новый дом

  • Эрдээх, хоһуун эн үлэҕэр Эрэммиппит туһугар, Дьэдьэн саҕа дьиэҕэр киирэр Малааһыҥҥар эн ыҥыраар.
    С. Данилов
  • Бүгүн ураһабытыгар киирэр үөрүүлээх күммүтүгэр Доҕотторбут ыалдьыттыы кэлиэх буолбуттара.
    И. Гоголев
  • Быйыл балаҕан ыйыгар Саҥа дьиэҕэ киирдибит
    И. Эртюков

11 туохтуур #

Тугунан эмэ сабарданан, туох эмэ кэннигэр, күлүгэр түһэн көстүбэт буол, сүт

Нууччалыы Стать невидимым, исчезнуть, теряться из виду, тонуть в чем-л. (напр., в пламени, пыли). [Кыталык кыыл] Көттөр-көтөн, Күндээрэр саһарҕа уотун Күлүмнүүр төлөнүгэр киирэн, Халлаан тардыытыгар симэлийэн, Харахпыттан мэлийэн хаалбыта

  • Баһаар иһинээҕи дьон быыл будулҕаныгар киирэн бары быыл буолан, иҥэн-сүтэн бараллар
    Эрилик Эристиин
  • Саҕахха түс, былыкка сас (күн, ый туһунан). Θ Закатиться, спрятаться за облако, садиться (о солнце, о луне). Сотору ый киириэ, ыйдаҥа сүтүө.
    Амма Аччыгыйа
  • Уол, күн киириэр диэри аһаан, сынньанан баран, таһырдьа тахсан сүтэн хаалар.
    Суорун Омоллоон
Өссө холобурдар (1)
  • Күн манна түүннэри киирбэт, Көҕүтэн киһини симнэрбэт
    П. Тобуруокап

12 туохтуур #

Ханнык эмэ испииһэккэ баар буол

Нууччалыы Быть включенным в какой-л. текст, список

  • Итиннэ [сурукка] итэҕэс биинтэлэр нууччалыы ааттара киирбитэ буолуо дии, ону көр эрэ.
    А. Софронов
  • Саха мифологията баай уобарастардаах. Ону бу кинигэҕэ киирбит айыылар тустарынан тойуктар туоһулууллар.
    Д. Софронов
  • Тыаҕа тахсар хомсомуоллар испииһэктэригэр киирбитим.
    С. Ефремов
Өссө холобурдар (1)

13 туохтуур #

Туох эмэ иһигэр бат, сөп буол

Нууччалыы Соответствовать по размеру чему-л., придтись впору, вмещаться во что-л. [Арыгыны] Баарса аалга Батыаҕынан хаалаан, Уйуоҕунан уган, Киириэҕинэн симэн баран -- [ыыталлар эбит]

  • [Тордуйа] кырата үс ыстакаан киирэр истээх иһитэ буолан таҕыста.
    Суорун Омоллоон
  • Мин кэлэрбэр холкуос дьоно аҕыс уон сүөһү киирэр типовой хотон акылаатын түһэрэ уонна саҥа баанньык дьиэтин тута сылдьаллара
    Н. Заболоцкай

14 туохтуур #

Ханнык эмэ балаһыанньаҕа түбэс (үксүгэр куһаҕан балаһыанньа туһунан этэргэ)

Нууччалыы Попасть затруднительное, незавидное положение, оказаться в такой ситуации. [Кырасыабай уол буоллаҕына] Иэдэһинэн оонньуур Эмэн дьахталлар Элэктэригэр киириэ

  • Үөлээннээхтэриҥ үөҕүүтүгэр кииримэ, Холоонноохторуҥ хоһуутугар кииримэ.
    П. Ойуунускай
  • Мин, биллэн турар, оччо кутурҕаҥҥа киирбит дьону хомотуом дуо, бырастыы гыммытым
    Далан

15 туохтуур #

Тугу эмэ сабардаан, тоҕо анньан кэл, хайа эмэ өттүнэн үтэн инниҥ диэки бар; тугу эмэ бүөлүү, хаххалыы тур

Нууччалыы Надвигаться, наступать, накрывая собой все пространство; заслонить собой что-л

  • Өстөөхпүт, дьэ, киирэн испитэ, Өлөрөр санаанан кэлбитэ.
    П. Ойуунускай
  • Алдан хайыы-сахха кыдьымаҕа киирэн эрэр.
    Н. Якутскай
  • Оок-сиэ, ол үөһэ өттүттэн букатын болуот саҕа муус ыган киирэн иһэр.
    Н. Заболоцкай
Өссө холобурдар (1)

16 туохтуур #

Көрүүгэ, дьүүлгэ ылылын (ханнык эмэ докумуон туһунан этэргэ); иһилин (туох эмэ сурах туһунан этэргэ)

Нууччалыы Быть принятым к рассмотрению, обсуждению, к сведению (напр., жалоба)

  • Киирбит сайабылыанньа биһиги ылар кыахпытыттан икки төгүлүнэн үгүс буолла.
    Амма Аччыгыйа
  • "Үҥсүү киирдэ - кэллин" диэннэр сугулаантан Налбыһахха Суһал илдьит ыыппыттар.
    Күннүк Уурастыырап
  • Оройуон кэмитиэтигэр нэһилиэк бэрэссэдээтэлэ күрээтэ диэн түргэн биллэрии киирбитигэр, Хорос Ньукуус диэн милииссийэ киһи таҕыста.
    Күндэ
Өссө холобурдар (1)

17 туохтуур #

Атын омуктан ылан туттулун (үксүгэр тыл туһунан этэргэ)

Нууччалыы Быть заимствованным у другого народа

  • Хабдьы мааны аата - курупааскы, нууччаттан киирбит аат.
    Н. Заболоцкай
  • Нууччаттан киирбит остуоруйалар саха фольклорун саҥа уобарастарынан байыппыттара. ССЛИО. Олохтоох говордар ылыммыт эбэҥкиттэн, эбээнтэн төрүттээх сорох ураты тыллара литературнай тылга билигин да киирэллэр
    АПС СТЛ

18 туохтуур #

Тугунан эмэ туһанан киһиэхэ чугаһыы сатаа, баайыс, ыксат

Нууччалыы Подступиться, подойти с чем-л. к кому-л.; придираться под каким-л. предлогом

  • Атаһыыкапка ханнык тиэмэнэн киирэри, туох туһунан кэпсэтэри кини интэриэһиргиирин тута өйдүү охсубута.
    Далан
  • Кулаакка иитиллибитэ диэннэр, Курдат, куудумньулуу киирэннэр Эн силискин кэрбиэхтэрэ.
    С. Васильев
  • "Оттон ити биэлсэр хайа боппуруоһунан киириэх бэйэтэй?" - диэн Миитэрэй мунаахсыйа турда.
    Н. Заболоцкай
Өссө холобурдар (1)
  • Туох албаһынан киирэн Сиидэҕэ ууну иҥиннэрэн Сэмэттэн куотуон талла
    Т. Сметанин

19 туохтуур #

Тугу эмэ (үксүгэр үлэ ханнык эмэ көрүҥүн, дьарыгы) саҕалаа

Нууччалыы Приступать к чему-л. (к работе, занятию)

  • Онтон чооруос хаһааһыгар киирбиттэр.
    Амма Аччыгыйа
  • Күргүөмүнэн үлэҕэ Көҕүтүһэн киириэҕиҥ. Эллэй. Холкуос от үлэтигэр саҥардыы киирэн эрэр кэмэ. Софр
    Данилов

20 туохтуур #

Саҕалан, биллэр-көстөр буол, күүһүр (ханнык эмэ иэйии, санаа, сатабыл туһунан этэргэ)

Нууччалыы Начаться, стать явным, проявляться

  • Харах уулаах хаппырыыһа Халыаннык киирэн Хаарчахтаталаан ылар.
    Өксөкүлээх Өлөксөй
  • Оҕочоос -- дьэгдьийэн-чэпчээн, дьэ, туттуута киирбитэ.
    П. Ойуунускай
  • Кустар Мин ыттарбын эрэ бөҕөлөрө, аһарыыктара дьэ киирбитэ.
    Далан
Өссө холобурдар (3)
  • Ырыа илбиһэ киирдэҕинэ - Биһиги дьоллоох оҕолорбут.
    С. Данилов
  • Кэпсээнэ киирдэр эрэ, уһун илиилэрин быластыы, холбуу охсунан кэбиһэр, туох эрэ итиигэ олорбут курдук эгдэҥэлиир.
    А. Федоров
  • Быһыйыҥ дьэ киирбит, күүһүҥ-уоҕуҥ дьэ эбиллибит курдук
    С. Васильев

21 туохтуур #

Ким-туох эмэ бас билиитигэр ылылын (үп-харчы, барыс туһунан этэргэ)

Нууччалыы Поступать в чье-л. распоряжение (о деньгах, выгоде). [Кулуба:] Ол быраабаҕа билигин төһө харчы киирэн турар?

  • Ким наадата баарый, мин сиэппэр дьон чорбох үбэ киирэригэр?
    С. Ефремов
  • Быйыл кырата 2250 солкуобай барыс киириэхтээх
    П. Егоров

22 туохтуур #

Тугу эмэ көҥүлэ суох тыыт, хаһыс

Нууччалыы Залезть, забраться куда-л., без разрешения

  • Хохумай Бас үбүгэр киирбит (өс хоһ.)

23 туохтуур #

Бар көмө туохтууру кытта хайааһын саҕаланан эрэрин бэлиэтиир

Нууччалыы В сочетании с глаголом бар в служебной функции обозначает начало действия

Өссө холобурдар (1)
  • Тюрк. гиир, кир

24 этии #

Нууччалыы соотв. попасться на удочку

Этиилэр

Аакка киирбит көр аат I

  • Атахпар адаҕа саҕа аакка киирбит ыарахан бачыыҥкалаахпын.
    Д. Софронов

Айаҕар (иһигэр) ас киирбэт көр айах I

  • Малаанньыйа кыыс Сылгыһыт Сүөдэри дьиэтиттэн быалаах тахсыбытын көрбүтэ дьону дьиксиннэрбитэ. Айахтарыгар ас киирбэт буолта.
    Н. Якутскай
  • Натаа иэмэ-дуома суох аһаабыта буолла, иһигэр ас да киирбэтэ быһыылаах.
    Суорун Омоллоон
Өссө холобурдар (1)
  • Дабыыт сууттанан барыаҕыттан Даарыйа утуйар уута айманна, айаҕар ас да киирбэт буолла.
    У. Нуолур

Айаҕар киирэн биэр көр айах I

  • Ол эрээри тоҕо мэник оҕо курдук быстах симиэрт айаҕар киирэн биэриэй?
    П. Ойуунускай
  • Айаҕар киир - айаҕар киирэн биэр диэн курдук. Эрин кытта сытарын туох эрэ адьырҕа кыыл айаҕар киирэр курдук санаата.
    П. Ойуунускай
Өссө холобурдар (1)
  • Ол иһин даа. Брагина айаҕар киирбит буоллахпытына, бүттэхпит.
    А. Данилов

Айыыга (айыыга-хараҕа) киир көр айыы III

"Адьас айыыга киирбэтэҕиҥ дуо?" - дириэктэр кыыһырбыта ааһан, дьиибэлээхтик күлэн ымайда. Н. Лугинов. Кыһалҕа бөҕө олуйан, кылгас бөҕө кыайан, мин сордоох айыыга-хараҕа киириэх бэйэм буолуо буоллаҕа дуо... Суорун Омоллоон. Албыҥҥа (угаайыга) киир (киирин) - атын киһи албаһыгар, сымыйатыгар түбэс Аҕата сордоох эмиэ саҥа туран иһэн Дьаакыбылап кулуба угаайытыгар киирэн тэмтэрийбитэ. Н. Якутскай. Кини албыныгар киирэн, айыыны-хараны оҥоро сылдьаайаҕын. Р. Кулаковскай. Атахха киир - атаххар (сүһүөххэр) тур диэн курдук. Аан маҥнай атахха киирэрбэр -- Куорсун-хорохой диэн Куугунаһар этилэр. Өксөкүлээх Өлөксөй. Аидка быыкаайык кыысчаан, Атаахтыырын билэн эрэр. Атахха киирдэ. Тылланан - Арааһы этэн күллэрэр. М. Тимофеев. Ахсааҥҥа киирбэт - дуона суох.

соотв. не (идти) в счет.

  • Ардыгар киҥир-хаҥыр кэпсэтии Ахсааҥҥа киирбэт, биэбэккэм.
    Баал Хабырыыс

Былас (икки, туора) муостаах киирбит көр ис IV

  • Сөбө доҕоор, киһим иһигэр, дьэ, былас муостаах киирдэ ээ, быһыыта.
    Суорун Омоллоон
  • Искэр туох былас муостааҕа киирдэ?
    ХС

Илиигэ (илии иһигэр) киир көр илии

  • Хаһан эрэ тыа баайа, уу, сир баайа - барыта киһи илиитин иһигэр киириэҕэ.
    ХС

Илиигинэн киир көр илии

  • [Одуор:] Клим, көр, дьэбэлэй, ити илиитинэн киирдэ, оҕуста, кырбаата.
    Суорун Омоллоон
  • Мин билэбин, билээхтиибин-билээхтиибин, ким илиитинэн киирэр - ол дьиҥнээхтик таптаабат.
    Н. Габышев

Иннэ-бүргэс үүтүгэр киир көр иннэ-бүргэс

  • Оҕонньордоох таптыыр оҕолоро көрдөрбүтүнэн туран иннэ-бүргэс үүтүгэр киирэн, тыынара кылгаан, киһи сибиэккиэх, хаана-сиинэ тосту уларыйан, күн-түүн эмнэрэн испитэ.
    Далан

Искэ киир көр ис IV

Мин "испэр киирбэтиттэн" кини соччо хомойбот да быһыылаах. Амма Аччыгыйа. Итиигэ-буһууга киир - улахан ыксалынан, олус ыктаран үлэлээ.

Работать в большой спешке, оказаться в аврале.

  • Ордук хомуур кэмигэр итиигэ-буһууга киирэрбит.
    Ч. Айтматов
  • Киирэн биэр - алҕаһаан, сыыһан, бэйэҕэр куһаҕаны оҥоһун. соотв. попадать впросак. Миигин ким барыта атаҕастыыр. Ити курдук бэйэм да киирэн биэрэн иһээхтиибин.
    Амма Аччыгыйа
Өссө холобурдар (4)
  • Аны мантан антах ким даҕаны олуйан-моһуйан ыйыппытын иһин киирэн биэриэ суох тустааххын.
    Эрилик Эристиин
  • Хоруй суох. Хоруйдаан ким киирэн биэриэҕэй Бу маннык полисмен элбэҕэр.
    С. Данилов
  • Киирэрэ киирдэ - ыга кыыһырда, кыйаханна, киҥнэннэ. Очень сильно разозлиться, выйти из себя. Эмиэ киирэрэ киирдэ ээ.
    И. Гоголев
  • Сороҕор син киһитийэр буоллаҕым дии. Киирэрим киирдэҕинэ, эн да оҕоҕун маа бэйэлээҕим диэбэппин.
    М. Доҕордуурап

Киэҥҥэ киирбэт (киэҥҥэ киирбэт, баарга баппат) көр киэҥ

  • Мин убайым Өргөстөй Ыстапаан киэҥҥэ киирбэт, баарга баппат киһи төрөөн-үөскээн ааспыта.
    Эрилик Эристиин

Кулунун туйаҕа киирбит көр кулун

Киирбит кулунуҥ туйаҕа эн бүгүҥҥү лирикаҕар. С. Данилов. Кулунум туйаҕа киирэр сааспын ааспытым ырааттаҕа. Н. Лугинов. Онон-манан киир - өйтөн булан арааһы оҥор.

Приставать, придираться по пустякам.

  • [Мэхээлэ оҕонньор:] Эмиэ даҕаны баайдар онон-манан киирэннэр, аны дьаам сүүртэхтэрэ буоланнар дьонтон от хомуйтаран сииллэрэ хаалбыт ээ!
    Күндэ

Өй (өй-санаа) киирэр көр өй, өй-санаа

  • Айан кэмигэр киһиэхэ куруук араас өй-санаа киирээччи.
    ХС

Өҥүгэр киирэн, өҥүгэр киирэн эттэххэ көр өҥ

  • Ити Дэлиһиэй миигин өлөрөрө буолуо... Сотору ыллаххына абырыыгын, өҥүгэр киирэн эттэххэ.
    Эрилик Эристиин
  • Оҕонньор өссө өҥүгэр киирэн аны дьиэтин салгыыр түбүккэ түстэ.
    А. Сыромятникова

Саакка (саакка-суукка) киир көр с аат

  • Икки сыл иһинэн чугас улуустардааҕы баайдар, атыыһыттар уолаттара бары Маайаҕа сирдэрэн, саакка киирэн төннүтэлээбиттэрэ.
    Н. Якутскай
  • Сатаммаппар тиийбиппин, Саакка-суукка киирбиппин.
    Күннүк Уурастыырап

Санааҕа киир көр санаа

  • [Чүөчээски] олорбохтуу түһэн баран -- хаһыакка суруйар санааҕа киирдэ.
    Суорун Омоллоон

Сиэргэ киирбэт көр сиэр

  • Сирэй көрбөх сыһыаннаһыы - Сиэргэ киирбэт сиикэй быһыы.
    Күннүк Уурастыырап
  • Сүрэҕи (сүрэҕи-быары) ортотунан (иһинэн, көрбүтүнэн) киир көр сүрэх. Оҕо минньигэстик утуйа сытара хайаларыгар да сүрэхтэрин-быардарын ортотунан минньигэстик киирдэ. НС ОК. Кини хайдах туттара-хаптара, саҥарара-иҥэрэрэ, таҥнара - түөрэ барыта мин сүрэҕим ортотунан киирэр.
    П. Степанов

Сырдыкка-хараҥаҕа (сырдык-хараҥа ортотугар) киир көр сырдык

Кинилэр сырдык-хараҥа ортотугар киирэн -- үөһэ кыырайан тахса-тахса, дириҥ дьуоҕа түгэҕэр тимиртэлээн хаалар курдук этилэр. Д. Таас. Чугастааҕы дьиэ диэки ыстаныах курдук сананан иһэммин, соҕотохто сырдыкка-хараҥаҕа киирдим. ПДА СС. Тахсан киир харыс. т. - ииктээ-саахтаа.

Испражняться, оправляться.

  • Ити куһаҕан саҥнаах көтөр: уйатыттан көҥөөтөҕүнэ киһи үрдүгэр тахсан киирэр.
    А. Сыромятникова

Тирии таһынан киирэр көр тирии

  • "Мавра, кыыскын холкуоска ыыппат буоллаххына, эмэккэтэ булан биэр!" - ити тыллар ийэ тириитин таһынан киирдилэр.
    М. Доҕордуурап

Тыл тылга киирбэтилэр көр тыл

  • Кини ийэм биһиги кэпсэтиибитин ымпыгын-чымпыгын истибэтэр да, тыл тылбытыгар киирбэтэхпитин көхсүнэн сэрэйэр.
    Далан

Ууга-уокка киир көр уу

  • Кэпсээтэххэ судургу. Биһиги ити иһигэр ууга-уокка киирэн ыллыбыт.
    Далан

Уутугар-хаарыгар киирэр көр уу-хаар

  • Үҥсэ сылдьан, ол дьыалатыгар тартаран, олус үлүһүйэр, уутугар-хаарыгар киирэр.
    Н. Якутскай
  • "Үүт-үкчү диириҥ сөп", - Батурин Станислав Георгиевич уутугар-хаарыгар киирээри гыммытын көрөн, ытыһынан бэйэтин күөйэ хаххаламмыта.
    Далан

Хаана киирбит көр хаан

  • Лариса үөрүүтүгэр хоргуйарыттан, ырбытыттан кубарыччы куурбут сирэйигэр хаана киирэн, имэ тэтэрэн тахсан Эрбантейы уонна Бурхалейы сүүстэриттэн сыллаан-уураан ылыталаата.
    Эрилик Эристиин

Эһэтэ киирбит көр эһэ

  • Билигин кини [кинээс] аата эрэ киһи, оттон дьиҥэр эһэтэ киирэн олорор. Н. Заболоцкай

25 этии #

Нууччалыы Пройти куда-л. без очереди. [Кынчаайап] Сиидэрэпкэ, быһа киирэн, Сибис гынан кэпсээтэ

Этиилэр

Кимэн киир көр ким

  • Ол ыар сэрии, кэтэл кэмэр Мин көлүөнэм киһитэ Кэтэммэккэ кимэн киирэр, Кэхтибэккэ үүнэр этэ.
    С. Данилов
  • Атын уолаттар кыайыылаахтык кимэн киирбиттэригэр ыксаан -- Кирилл Иванов атын ньыманан кыыска чугаһаан барта.
    Н. Габышев

Кэпсээҥҥэ (номоххо, сэһэҥҥэ, ырыаҕа) киир көр кэпсээн

Өссө холобурдар (2)
  • Улахан тапталлар сүппэттэр - Үйэлээх ырыаҕа киирэллэр.
    С. Данилов
  • Оччоҕо эмиэ сэһэҥҥэ киирбит Сэттэ дабааны өксөйөн, киэҥ Ааллаахха иккитэ кырынарым эрэбил.
    М. Доҕордуурап

Олоххо киир көр олох

  • Үөһэ этиллибит уураах олоххо киириэн иннинэ Манчаары түрмэттэн куотан, күрээн хаалбыта. МНН.

Суолга киир көр суол

  • Сыыһаҕын, табаарыс Чокуурап, эн миигин эккирэтэр суолга киирбиккин.
    С. Ефремов

Сыалга киир көр сыал

Арай саам сыалыгар туох да иһин киирбэт, илиим сап-салыбырас буолбут. Суорун Омоллоон. Доҕорум, эн наһаа килбик, Наһаа кэнэн сахаҕын, Булчут сыалыгар киирбит Чубукуну санатаҕын. С. Данилов. Биэс-алта кус саам сыалыгар киирэрин кытта төлө тардан кэбистим. Т. Сметанин. Түүлгэ киир - кимиэхэ эмэ утуйа сыттаҕына баар курдук көһүн.

Сниться, являться во сне кому-л.

  • Саас эрэ кэллэр, сайын эрэ буоллар, төрөөбүт сирим мин түүлбэр киирэр.
    Эрилик Эристиин

Хамнаска киир көр хамнас

  • [Баай Байбал:] Үс сыллаах дайыымпаҕар үс сылга хамнаска киир. Күндэ

«К» буукуба